Kẹp cà vạt thường được đặt ở khoảng giữa cúc áo sơ mi thứ ba và thứ tư tính từ cổ xuống, nằm ngang song song mặt đất, dài không quá bản cà vạt ở chỗ kẹp, và kẹp cả cà vạt lẫn nẹp áo sơ mi phía sau. Ba điều này đủ để kẹp làm đúng việc của nó: giữ cà vạt không bay, không lệch khi cúi người.
Kẹp cà vạt là một trong số ít món trang sức nam vừa có công năng vừa có tính trang trí. Nó cũng là món dễ dùng sai nhất: kẹp quá cao, quá dài, chỉ kẹp cà vạt mà không kẹp áo, hay đeo khi mặc áo vest cài kín. Bài này hướng dẫn từng điểm, kèm các kiểu kẹp, chọn chất liệu và giữ kẹp bền.
Kẹp cà vạt để làm gì
Công dụng gốc của kẹp cà vạt là giữ cà vạt áp vào áo sơ mi. Khi bạn cúi xuống ký giấy, ăn uống, đi ngoài trời có gió, cà vạt không có kẹp sẽ đung đưa, rơi vào đĩa thức ăn, vắt lệch sang một bên. Kẹp ghim cà vạt vào nẹp áo, giữ nó ở yên giữa ngực.
Phần trang trí đến sau. Một thanh kim loại mảnh ngang qua cà vạt tạo một điểm sáng nhỏ, phá bớt sự đơn điệu của bộ vest tối màu. Với người không đeo nhẫn hay đồng hồ nổi bật, kẹp cà vạt có thể là món trang sức duy nhất trên người.
Vì công dụng là giữ cà vạt khi áo vest mở, kẹp cà vạt thực tế nhất khi bạn hay cởi áo vest ra làm việc, mặc sơ mi cà vạt không vest, hoặc mặc áo vest không cài cúc. Khi áo vest cài kín, phần cà vạt bên dưới đã được giữ bởi áo; kẹp có thể bị che gần hết. Nhiều người vẫn đeo trong trường hợp này, đặt kẹp sao cho vừa ló ra ở khe hở của áo vest.
Kẹp đúng vị trí
Làm theo các bước sau khi đã thắt cà vạt xong và chỉnh nút ở cổ áo.
- Đếm cúc áo sơ mi từ cổ xuống. Vị trí phổ biến là khoảng giữa cúc thứ ba và thứ tư, tức là ngang khoảng giữa ngực.
- Kiểm tra với áo vest: khi cài cúc áo vest, kẹp nên vừa ló ra ở khe hở giữa hai ve, không bị che hẳn, không nằm quá cao trên cổ.
- Mở kẹp, luồn phần sau của kẹp xuống dưới cả cà vạt lẫn nẹp áo sơ mi nơi có hàng cúc.
- Đóng kẹp. Kẹp phải giữ được cả hai lớp: lớp cà vạt và lớp áo phía sau.
- Chỉnh cho kẹp nằm ngang, song song mặt đất. Có người thích nghiêng nhẹ một góc nhỏ để tạo nét riêng.
- Cúi người thử vài lần xem cà vạt có nằm yên không.
Lỗi hay gặp nhất là chỉ kẹp cà vạt với phần đuôi nhỏ phía sau, không kẹp vào áo. Khi đó kẹp chỉ trang trí, cà vạt vẫn bay như thường. Lỗi thứ hai là kẹp quá cao, gần nút cà vạt, trông như chiếc kẹp đang treo lơ lửng.
Chọn chiều dài kẹp theo bản cà vạt
Chiều dài kẹp nên tỉ lệ với chiều rộng cà vạt tại chỗ kẹp. Bảng là gợi ý theo thói quen phổ biến, không phải quy chuẩn.
| Bản cà vạt tại chỗ kẹp | Chiều dài kẹp gợi ý | Ghi chú |
|---|---|---|
| Bản rất nhỏ, kiểu mảnh hiện đại | Kẹp ngắn, khoảng một nửa đến ba phần tư bản | Kẹp dài quá sẽ thò ra hai bên |
| Bản vừa | Khoảng ba phần tư bản cà vạt | Mức phổ biến, dễ đeo |
| Bản rộng, kiểu cổ điển | Kẹp dài hơn, vẫn ngắn hơn bản | Kẹp quá ngắn trông lọt thỏm |
| Cà vạt len, cà vạt đan | Kẹp có lực kẹp tốt hoặc kẹp lò xo | Vải dày, kẹp lỏng dễ tuột |
Quy tắc dễ nhớ nhất: kẹp không bao giờ dài hơn cà vạt. Một chiếc kẹp thò ra hai bên trông như được mượn từ bộ đồ khác. Nếu bạn có cà vạt nhiều bản khác nhau, một chiếc kẹp ngắn sẽ dùng được cho hầu hết, trong khi kẹp dài chỉ hợp cà vạt bản rộng.
Kẹp mảnh, trơn là kiểu dễ phối nhất. Kẹp có hoạ tiết, đính đá hay có hình phù hợp với dịp ít trang trọng hơn.
Các kiểu kẹp và phụ kiện giữ cà vạt
Kẹp trượt. Thanh kim loại gập đôi, trượt vào cà vạt và áo nhờ độ đàn hồi của kim loại. Mảnh, gọn, nhưng lực kẹp yếu dần nếu bị banh rộng nhiều lần.
Kẹp lò xo. Có bản lề và lò xo, mở ra kẹp vào như kẹp giấy. Lực kẹp tốt, hợp vải dày như cà vạt len.
Ghim cà vạt. Một kim nhỏ xuyên qua cà vạt và áo, phía sau giữ bằng nút chặn, mặt trước là đầu trang trí. Giữ chắc nhưng để lại lỗ nhỏ trên cà vạt lụa.
Xích cà vạt. Một sợi xích mảnh, đầu kia gắn vào cúc áo phía sau cà vạt, sợi xích vắt ngang mặt trước cà vạt. Cà vạt có thể chuyển động nhẹ mà không bay. Kiểu này mang nét cổ điển.
Kẹp khuy cổ áo. Một số người dùng thanh nối hai đầu cổ áo, đi phía sau nút cà vạt, để nâng nút cà vạt lên. Đây là phụ kiện cổ áo, không thay được kẹp cà vạt.
Chất liệu và phối với các món khác
Kẹp cà vạt phổ biến bằng thép không gỉ, đồng mạ, bạc, vàng. Thép và đồ mạ nhẹ, dễ tìm, giá vừa; vàng và bạch kim dùng cho dịp đặc biệt hoặc làm quà. Lực kẹp phụ thuộc vào độ đàn hồi của kim loại: vàng tuổi cao mềm nên kẹp trượt bằng vàng tuổi cao nhanh lỏng, thường được làm bằng vàng tây hoặc có lò xo.
Về phối, kẹp cà vạt nên cùng màu kim loại với những món khác trên người: khuy măng sét, mặt đồng hồ, khoá thắt lưng, gọng kính. Vàng với vàng, trắng với trắng. Không phải quy tắc tuyệt đối, nhưng cùng màu giúp tổng thể gọn gàng.
Một bộ đồ công sở thường chỉ cần một điểm sáng ở thân trên. Nếu đã có kẹp cà vạt, khăn cài túi ngực nên đơn giản; nếu có cài áo trên ve, có thể bỏ kẹp. Đeo cùng lúc kẹp cà vạt, cài ve, khăn túi, khuy măng sét nổi bật dễ thành quá tay ở môi trường làm việc.
Kẹp mạ lâu ngày mòn lớp phủ ở mặt trong, chỗ cọ vào áo. Nếu thấy vệt màu lạ trên áo sơ mi trắng, kiểm tra kẹp.
Lỗi hay gặp khi dùng kẹp cà vạt
Phần lớn lỗi khi dùng kẹp cà vạt đều dễ sửa ngay trước gương. Kiểm tra nhanh các điểm dưới đây trước khi ra khỏi nhà.
- Kẹp dài hơn cà vạt. Đổi kẹp ngắn hơn, nhất là với cà vạt bản nhỏ.
- Kẹp quá cao hoặc quá thấp. Quá cao gần nút cà vạt, quá thấp bị thắt lưng hay vạt áo vest che. Đặt khoảng giữa ngực.
- Không kẹp vào áo. Kẹp mất công dụng giữ cà vạt.
- Kẹp xiên lệch. Nghiêng nhẹ có chủ ý thì được, xiên nhiều trông như quên chỉnh.
- Kẹp khi đeo áo len gile. Gile đã giữ cà vạt, kẹp bị che, không cần thiết.
- Banh kẹp trượt quá rộng. Kẹp mất độ đàn hồi, tuột khỏi cà vạt. Không dùng kẹp trượt mảnh cho cà vạt len dày.
- Kẹp kim loại có cạnh sắc trên cà vạt lụa. Cạnh sắc làm xước, xơ sợi lụa sau vài lần dùng.
Khi mua kẹp, kiểm tra mặt trong có nhẵn không, mép có bo tròn không, và lực kẹp đủ giữ khi bạn lắc nhẹ cà vạt.
Giữ kẹp cà vạt bền và làm quà
Cất kẹp cà vạt trong hộp nhỏ có ngăn, tách khỏi khuy măng sét và đồng hồ để không trầy. Kẹp trượt không nên để ở trạng thái bị banh, vì kim loại sẽ mất độ đàn hồi. Kẹp lò xo kiểm tra bản lề định kỳ, nhỏ một chút dầu chuyên dụng nếu bị rít, lau sạch phần thừa trước khi đeo để không dính áo.
Vệ sinh kẹp bằng khăn mềm khô. Kẹp bạc xỉn có thể lau bằng khăn đánh bóng chuyên dùng cho bạc; kẹp mạ thì lau nhẹ, không chà mạnh để không mòn lớp mạ.
Kẹp cà vạt là món quà phổ biến cho nam giới ở các dịp như tốt nghiệp, đi làm đầu tiên, thăng chức. Kẹp trơn mảnh cùng màu với đồng hồ người nhận là lựa chọn an toàn. Khắc chữ cái đầu ở mặt sau là cách cá nhân hoá kín đáo. Chọn kẹp ngắn vừa, vì người nhận có thể có cà vạt nhiều bản khác nhau. Phần ý nghĩa và các dịp tặng có bài riêng trên trang.
Kẹp cũ của cha, ông để lại thường làm bằng kim loại đặc, rất bền. Lau sạch, kiểm tra độ đàn hồi, nếu kẹp đã lỏng thì nhờ thợ chỉnh lại lực kẹp trước khi đeo, để món kỷ niệm không rơi mất giữa buổi.
Kẹp cà vạt theo dịp và môi trường làm việc
Văn phòng hằng ngày: kẹp trơn mảnh. Thép, bạc hoặc vàng tây trơn, không hoạ tiết, chiều dài vừa phải. Kẹp nằm yên, không thu hút sự chú ý, làm đúng việc giữ cà vạt khi bạn cởi áo vest làm việc.
Gặp khách, phỏng vấn: càng đơn giản càng tốt. Một chiếc kẹp mảnh cùng màu với đồng hồ, không thêm cài ve hay khăn túi nổi bật. Người đối diện nên nhớ đến bạn chứ không phải phụ kiện.
Tiệc tối, sự kiện: có thể có chi tiết. Kẹp có hoạ tiết khắc, có đường viền, có một điểm đá nhỏ. Vẫn nên giữ một điểm nhấn chính trên thân trên.
Ngành có quy định an toàn: cân nhắc kỹ. Ở bếp, nhà máy, nơi có máy móc chuyển động, cà vạt và kẹp có thể bị quy định riêng. Làm theo quy định của nơi làm việc.
Ngoài trời có gió, đi lại nhiều: kẹp lò xo. Lực kẹp chắc hơn kẹp trượt, cà vạt không bị gió lật. Đây là lúc kẹp cà vạt phát huy công dụng gốc nhiều nhất.
Mặc sơ mi cà vạt không vest: kẹp là gần như cần thiết. Không có áo vest giữ, cà vạt đung đưa suốt ngày. Một chiếc kẹp giải quyết gọn chuyện này.
Câu hỏi thường gặp
Có bắt buộc phải đeo kẹp cà vạt khi mặc vest không?
Không. Kẹp cà vạt là phụ kiện tuỳ chọn. Nó hữu ích nhất khi bạn hay cởi áo vest, mặc sơ mi cà vạt không vest, hoặc ở nơi có gió. Khi áo vest cài kín hay mặc gile, nhiều người bỏ kẹp vì cà vạt đã được giữ.
Kẹp cà vạt có làm hỏng cà vạt lụa không?
Kẹp có mép nhẵn, lực kẹp vừa phải thường không làm hỏng. Kẹp có răng, cạnh sắc, hoặc ghim xuyên kim có thể để lại vết hoặc lỗ trên lụa. Chọn kẹp mặt trong trơn và tháo kẹp ngay sau khi dùng xong.
Kẹp cà vạt có đeo được với cà vạt bản nhỏ không?
Được, nhưng kẹp phải ngắn hơn bản cà vạt. Cà vạt bản nhỏ kiểu hiện đại cần kẹp ngắn, mảnh. Kẹp dài thò ra hai bên trông lệch tỉ lệ.
Có nên đeo kẹp cà vạt trong đám cưới không?
Có thể, nhiều người chọn kẹp cùng màu với khuy măng sét để đồng bộ. Nếu đã có hoa cài ve, khăn túi nổi bật, chọn kẹp mảnh, trơn. Phần trang phục chú rể có ở các trang chuyên về cưới hỏi.
Ghim cà vạt và kẹp cà vạt khác nhau thế nào?
Kẹp ôm cà vạt và áo từ ngoài vào, không xuyên vải. Ghim xuyên một kim nhỏ qua cà vạt và áo, phía sau giữ bằng nút chặn. Ghim giữ chắc và có nét cổ điển, nhưng để lại lỗ nhỏ trên cà vạt.
