Lắc chân có thể đeo bên trái hay bên phải tuỳ thích; ở Việt Nam không có quy định chung nào, và các lời đồn gắn ý nghĩa cho từng bên chân đều chỉ là cách hiểu truyền miệng. Điều thật sự quyết định lắc chân có dễ đeo hay không là độ dài vừa phải quanh mắt cá, chất liệu chịu được nước và cát, và một chiếc khoá đủ chắc cho phần cơ thể vận động nhiều nhất.
Lắc chân là món nhiều người thích nhưng ít người biết chọn, vì nó khác hẳn lắc tay: chân đi lại cả ngày, chạm giày dép, đi qua nước mưa, cát biển, sàn nhà vừa lau. Bài này đi qua chuyện đeo chân nào, đo độ dài, chọn kiểu mắt và chất liệu, đeo với giày dép nào, khi nào nên tháo, để chiếc lắc chân không đứt rơi giữa đường hay làm đen da.
Đeo chân trái hay chân phải
Câu hỏi này được tìm rất nhiều, có lẽ vì quanh lắc chân có khá nhiều lời đồn. Mỗi lời đồn gắn một ý nghĩa cho bên trái, bên phải: chuyện đã có đôi hay chưa, chuyện tài lộc, chuyện tính cách. Không có tài liệu nào xác lập những ý nghĩa đó thành quy ước chung ở Việt Nam, và ở các nền văn hoá khác nhau, cùng một bên chân lại được hiểu theo cách khác nhau. Coi đó là chuyện kể vui, mức tin tuỳ mỗi người.
Ở một số nơi trên thế giới, lắc chân có vị trí trong trang phục truyền thống. Ở Ấn Độ, chẳng hạn, phụ nữ thường đeo lắc chân ở cả hai chân trong trang phục truyền thống, nhiều chiếc có chuông nhỏ. Ở Việt Nam, lắc chân chủ yếu là món trang sức thời trang, phổ biến ở người trẻ, đeo khi đi chơi, đi biển, mặc váy.
Về thực tế, nhiều người chọn bên chân ít va chạm hơn. Người lái xe số thường thấy chân trái đạp cần số; người lái ô tô số tự động dùng chân phải nhiều hơn. Lắc chân đeo bên chân hay cọ vào bàn đạp, cần số sẽ mòn và vướng hơn. Một số người đeo cả hai chân với hai chiếc mảnh. Tất cả đều được, chỉ cần thoải mái.
Đo độ dài lắc chân
Lắc chân quá chặt cấn mắt cá, quá dài thì kéo lê xuống gót, dễ mắc vào quai dép. Đo theo các bước sau để tìm độ dài vừa.
- Ngồi xuống, đặt bàn chân phẳng trên sàn. Chân để tự nhiên, không duỗi căng.
- Quấn thước dây mềm hoặc sợi chỉ không giãn quanh cổ chân, ở ngay trên xương mắt cá, chỗ lắc sẽ nằm.
- Đọc số đo. Đo cả hai chân nếu định đeo cả hai, vì có thể chênh.
- Cộng thêm một khoảng dư để lắc rủ nhẹ. Nhiều người cộng khoảng một đến hai centimet cho lắc nằm vừa, nhiều hơn nếu thích lắc rủ xuống mu chân.
- Đứng lên đi vài bước với số đo thử bằng sợi chỉ, xem chỗ nằm có vướng quai dép không.
Cổ chân thường sưng nhẹ về chiều, sau khi đi lại nhiều hay trời nóng. Đo vào buổi chiều sẽ sát thực tế hơn. Lắc có đoạn dây nối với vài nấc khoen là lựa chọn an toàn khi tặng mà không biết cỡ, hoặc khi chân bạn hay thay đổi theo mùa.
Kiểu lắc chân và độ bền
Chân va chạm khác tay: ít đập vào mặt bàn, nhưng hay cọ vào giày dép, mắc vào thảm, bị nước và cát mài. Bảng xếp các kiểu phổ biến theo độ phù hợp.
| Kiểu | Ưu | Nhược | Hợp với |
|---|---|---|---|
| Mắt tròn hoặc mắt dẹt mảnh | Nhẹ, ít vướng, dễ sửa | Mảnh quá thì đứt khi mắc | Đeo hằng ngày |
| Mắt có hạt bi xen | Bắt sáng, nhìn vui | Bi rỗng dễ móp | Đi chơi, đi biển |
| Lắc có chuông nhỏ | Phát tiếng khi đi | Kêu ở nơi cần yên tĩnh, móc vào vải | Ở nhà, đi chơi |
| Lắc có charm treo | Cá nhân hoá được | Charm cọ quai dép, khoen dễ hở | Đeo dịp |
| Dây rắn hoặc dây liền | Bóng đẹp | Gập khi bị đè, khó sửa | Đeo ngắn, chụp ảnh |
| Lắc hai tầng | Nổi bật | Hai sợi rối nhau, vướng | Đi tiệc, đi biển |
Với lắc đeo nhiều ngày liên tục, mắt đơn giản và đặc là bền nhất. Lắc có chuông, charm, hai tầng đẹp nhưng nhiều chi tiết, hợp đeo theo dịp. Chiếc khoá cũng nên lớn hơn khoá của lắc tay cùng độ mảnh, vì chân vận động nhiều hơn và bạn khó nhìn thấy khoá khi nó bung.
Chất liệu nào hợp lắc chân
Vàng tây tuổi vừa là lựa chọn phổ biến. Đủ cứng để giữ mắt mảnh và khoá lò xo, màu vàng ấm hợp da người Việt. Đeo đi biển, đi bơi nhiều có thể xỉn nhẹ, vệ sinh lại được.
Vàng tuổi cao mềm, mắt mảnh nhanh giãn. Lắc chân vàng tuổi cao nên có mắt dày hơn. Mắt mảnh bằng vàng mềm hay bị kéo dài khi mắc vào thảm, quai dép.
Thép không gỉ, titan chịu nước, cát tốt. Hợp với người hay đi biển, chạy bộ, làm việc nhiều nơi ẩm ướt. Đổi lại, thợ kim hoàn thông thường khó nối khi đứt.
Đồ mạ mòn nhanh ở chân. Lắc chân mạ vàng cọ vào quai dép, gặp nước, cát sẽ lộ màu nền nhanh hơn lắc tay mạ. Người dễ kích ứng kim loại nên để ý: đồ mạ trên nền có niken có thể gây ngứa, nổi mẩn, khi đó tháo ra và hỏi bác sĩ da liễu.
Đồ thời trang giá thấp hợp đeo theo mùa. Đi biển một tuần, đeo một chiếc lắc thời trang rồi cất đi là cách nhiều người chọn để không lo mất lắc vàng trên bãi cát.
Đeo với giày dép và trang phục nào
Lắc chân hợp nhất với dép quai mảnh, sandal hở cổ chân, giày búp bê, giày lười thấp cổ. Những kiểu này để lộ cổ chân và không có quai dày đè lên lắc. Với sandal có quai vòng qua cổ chân, đặt lắc phía trên quai, hoặc chọn lắc ngắn để nằm trên quai, tránh hai thứ cọ vào nhau cả ngày.
Với giày cao cổ, giày thể thao cổ cao, bốt, lắc chân bị che và bị đè, vừa không thấy vừa dễ cọ mòn, mắc vào lót giày. Nhiều người tháo lắc ra khi đi những loại giày này. Với tất mỏng, lắc đeo ngoài tất có thể làm xước tất, đeo trong tất thì cấn.
Về trang phục, lắc chân thường đi cùng váy, quần lửng, quần ống rộng ngắn trên mắt cá. Với quần dài chạm giày, lắc gần như không thấy và hay mắc vào gấu quần.
Nơi làm việc là chuyện cần để ý. Một số nơi có quy định trang phục chặt hoặc môi trường cần an toàn như nhà máy, bếp công nghiệp, công trường; lắc chân có thể không phù hợp. Ở văn phòng, một sợi lắc mảnh kín đáo thường không thành vấn đề, nhưng lắc có chuông thì có thể gây chú ý không cần thiết.
Khi nào nên tháo lắc chân
Lắc chân hay bị quên vì nằm ngoài tầm mắt. Danh sách dưới đây là những lúc nên tháo để giữ lắc và giữ an toàn.
- Đi bơi hồ có clo, tắm biển lâu: clo và nước muối làm vàng tuổi thấp xỉn, đồ mạ bong nhanh; sóng và cát có thể làm khoá bung.
- Chạy bộ, đá bóng, tập thể thao: lắc va vào chân kia, mắc vào giày, có thể đứt.
- Ngủ: lắc có thể mắc vào ga, chăn, bị kéo căng khi trở mình.
- Đi viện, chụp chiếu, phẫu thuật: nhân viên y tế sẽ yêu cầu tháo trang sức; làm theo hướng dẫn của họ.
- Mang thai những tháng cuối: cổ chân có thể phù, lắc trở nên chật; nới dài hoặc tạm tháo ra.
- Đi giày cao cổ, bốt: tránh cọ mòn và vướng.
- Làm việc ở nơi có máy móc chuyển động: lắc mắc vào là nguy hiểm.
Đặt lắc chân vào một chỗ cố định khi tháo, như một khay nhỏ cạnh giường. Lắc chân mảnh rơi xuống sàn rất khó thấy và dễ bị hút bụi hút mất.
Giữ lắc chân bền: kiểm tra và vệ sinh
Kiểm tra khoá lắc chân thường xuyên hơn khoá lắc tay, vì bạn hiếm khi nhìn xuống chân trong ngày. Mỗi lần đeo, giật nhẹ lắc sau khi cài để chắc khoá đã ăn. Khoá lò xo tròn nhỏ nếu yếu sẽ tự bung khi lắc cọ vào quai dép; khoá càng cua cỡ vừa thường chắc hơn.
Sau khi đi biển hay đi bơi, rửa lắc bằng nước sạch, xà phòng dịu, lau khô. Cát kẹt giữa các mắt sẽ mài mòn mắt từ bên trong, nước muối khô lại để vệt trắng. Lắc thép, titan cũng cần rửa để không đọng muối.
Nếu lắc làm da cổ chân đen hoặc xanh, thường là đồ mạ đã mòn lộ kim loại nền, hoặc vàng tuổi thấp phản ứng với mồ hôi. Tháo ra, vệ sinh da và lắc. Nếu da ngứa, đỏ, nổi mẩn kéo dài, ngừng đeo và hỏi bác sĩ da liễu.
Với lắc chân có chuông, kiểm tra khoen chuông định kỳ. Chuông nhỏ rơi ra là vật nhỏ, nhà có trẻ con nên để ý nhặt ngay.
Lắc chân làm quà: những điều nên biết
Chọn kiểu có đoạn nối điều chỉnh. Cổ chân mỗi người chênh nhau khá nhiều và người tặng hiếm khi biết số đo. Lắc có vài nấc khoen ở khoá cho phép người nhận tự chỉnh, tránh cảnh quá chặt không đeo được.
Chọn mắt đơn giản, ít chi tiết. Lắc đơn giản đeo được nhiều dịp, nhiều trang phục. Lắc nhiều chuông, nhiều charm hợp khi bạn biết rõ gu người nhận.
Nghĩ tới nếp sống người nhận. Người hay đi biển, tập thể thao hợp lắc thép, titan hoặc vàng tây mắt đặc. Người làm văn phòng, ít vận động có thể đeo lắc mảnh, lắc có hạt bi.
Đừng nặng lòng với các lời đồn. Một số người ngại nhận lắc chân vì nghe lời đồn này nọ. Nếu không chắc người nhận nghĩ sao, hỏi khéo trước, hoặc chọn món khác. Lời đồn chỉ là chuyện kể, nhưng cảm giác của người nhận là thật.
Giữ hoá đơn, hỏi điều kiện đổi. Lắc chân hay phải chỉnh độ dài. Hoá đơn ghi chất liệu, trọng lượng giúp người nhận đổi hoặc sửa thuận tiện về sau.
Câu hỏi thường gặp
Đeo lắc chân có bị coi là kém lịch sự không?
Không có quy định chung. Ở phần lớn môi trường, một sợi lắc chân mảnh là món trang sức bình thường. Ở nơi có quy định trang phục chặt hay dịp trang trọng, nên cân nhắc tháo ra hoặc chọn kiểu kín đáo. Lắc có chuông phát tiếng thì nên tránh ở nơi cần yên tĩnh.
Có nên đeo lắc chân cho trẻ nhỏ không?
Với trẻ còn bò, còn cho đồ vào miệng, chi tiết nhỏ như chuông, charm có thể rơi ra và bị nuốt; lắc cũng có thể mắc vào song cũi. Nhiều phụ huynh chờ trẻ lớn hơn mới cho đeo. Nếu trẻ lỡ nuốt vật nhỏ, đưa đến cơ sở y tế ngay.
Lắc chân hay bị đứt ở đâu?
Thường ở khoen nối gần khoá và ở các mắt mảnh nhất, vì đây là chỗ chịu lực khi lắc mắc vào quai dép, thảm, chân kia. Lắc có charm hay đứt ở khoen treo. Kiểm tra những chỗ này định kỳ và chọn khoá to hơn khoá lắc tay.
Lắc chân vàng có đeo đi tắm biển được không?
Đeo được nhưng không nên đeo lâu. Nước muối, cát làm vàng tuổi thấp xỉn, khoá có thể bung trong sóng và rất khó tìm lại trên bãi cát. Nhiều người dùng lắc thép hoặc đồ thời trang khi đi biển, để lắc vàng ở nhà.
Đeo lắc chân cùng nhẫn ngón chân có hợp không?
Hợp, nhiều người đeo bộ, đặc biệt với dép quai mảnh. Chọn cùng màu kim loại cho đồng bộ, và giữ cả hai mảnh để không nặng nề. Bài về nhẫn ngón chân trên trang có hướng dẫn chọn cỡ và cách đeo.
