Nhẫn xoắn là nhẫn làm từ hai hay nhiều sợi kim loại vặn quanh nhau, hoặc một thân nhẫn được tạo hình như đang xoắn; nhẫn đan là nhẫn bện từ nhiều sợi như bím tóc; nhẫn hai màu ghép các kim loại màu khác nhau trên cùng một chiếc. Cả ba kiểu đều bắt sáng tốt hơn nhẫn trơn và trông mềm mại hơn trên tay.
Điểm chung của chúng là bề mặt có nhiều kẽ: đẹp vì kẽ tạo bóng sáng tối, nhưng cũng là nơi đọng xà phòng, kem tay, bụi. Ngoài ra, hoa văn chạy vòng quanh thân nhẫn khiến việc nới hoặc thu cỡ khó hơn nhẫn trơn. Bài này đi qua cách làm từng kiểu, độ bền, những điều cần hỏi khi mua và cách giữ chúng sáng sạch.
Phân biệt các kiểu nhẫn xoắn và đan
Tên gọi ở tiệm không thống nhất; nhiều nơi gọi chung là "nhẫn xoắn". Bảng dưới phân theo cách làm, vì cách làm quyết định độ bền.
| Kiểu | Cách làm | Trông thế nào | Độ bền |
|---|---|---|---|
| Xoắn sợi thật | Hai hoặc ba sợi kim loại vặn quanh nhau rồi uốn tròn, hàn hai đầu | Như sợi thừng nhỏ, có khe thật giữa các sợi | Tốt nếu sợi đủ dày; khe là chỗ bám bẩn |
| Xoắn đúc | Đúc nguyên khối trong khuôn có hình xoắn | Giống xoắn sợi nhưng khe nông, mép đều | Chắc, ít lỏng sợi, dễ vệ sinh hơn |
| Xoắn một thân (nhẫn vặn) | Thân nhẫn vuông hoặc dẹt được vặn quanh trục | Các cạnh chạy chéo như đường xoắn ốc | Rất bền vì là một khối kim loại |
| Nhẫn đan, nhẫn bện | Ba sợi trở lên bện như bím tóc, đôi khi bằng tay | Mềm mại, nhiều lớp, có độ nổi | Phụ thuộc tay nghề; sợi mảnh dễ đứt lẻ |
| Nhẫn hai màu ghép dải | Hai dải kim loại khác màu hàn cạnh nhau hoặc xoắn vào nhau | Rõ hai màu vàng vàng và vàng trắng hoặc vàng hồng | Mối hàn giữa hai kim loại là điểm cần kiểm |
Khi mua, hỏi thẳng "nhẫn này xoắn sợi hay đúc liền" là cách nhanh nhất để biết bạn đang cầm loại nào.
Vì sao nhẫn xoắn khó sửa cỡ
Nới hay thu một chiếc nhẫn trơn thường là cắt một đoạn ở lòng nhẫn, thêm hoặc bớt kim loại, hàn lại và đánh bóng; mối hàn gần như không thấy. Với nhẫn xoắn, đường xoắn chạy liên tục quanh thân nhẫn, nên chỗ cắt sẽ làm đứt nhịp hoa văn. Thợ phải tìm điểm cắt trùng với một vòng xoắn để nối lại cho khớp.
Nhẫn xoắn sợi thật còn khó hơn vì mỗi sợi phải nối riêng. Nếu thêm kim loại, thợ cần một đoạn xoắn mới có cùng độ dày, cùng bước xoắn và cùng tuổi vàng, hàn vào sao cho khe giữa các sợi vẫn liền mạch. Nhẫn đan bện tay là kiểu khó nhất: có tiệm sẽ khuyên làm lại chiếc mới thay vì sửa.
Vì vậy với nhẫn xoắn và nhẫn đan, việc đo cỡ trước khi mua quan trọng hơn bình thường. Nên thử vào cuối ngày khi ngón tay đầy hơn buổi sáng, thử qua khớp, và nếu đặt làm thì cho thợ đo trực tiếp. Hỏi thêm tiệm có nhận đổi cỡ cho mẫu này không, đổi được trong phạm vi bao nhiêu số.
Độ bền: những gì thực sự mòn theo thời gian
Đỉnh các vòng xoắn. Đây là phần nhô cao nhất, chạm vào mọi thứ trước. Sau vài năm, các đỉnh mòn phẳng, nhẫn bớt lấp lánh. Thợ có thể đánh bóng lại nhưng không trả lại được độ nổi đã mất.
Sợi mảnh trong nhẫn đan. Một sợi đơn lẻ trong bím có thể mòn đứt ở chỗ cọ nhiều nhất, thường ở phía lòng bàn tay. Đứt một sợi chưa làm nhẫn rơi ra, nhưng đầu sợi đứt có thể móc vào vải và làm xước da.
Mối hàn hai đầu. Nhẫn xoắn sợi được uốn tròn rồi hàn; mối hàn này chịu lực khi nhẫn bị bóp. Kiểm bằng mắt: mối hàn tốt gần như không nhìn thấy, không có vệt màu khác hay lỗ nhỏ.
Lớp xi trên phần vàng trắng. Ở nhẫn hai màu, dải vàng trắng thường được xi rhodium cho trắng sáng. Lớp xi mòn ở các đỉnh xoắn trước, lộ màu ngà nhạt. Xi lại được, nhưng thợ phải che phần vàng vàng để không bị phủ trắng theo.
Độ lỏng của sợi. Nhẫn xoắn sợi làm không chặt có thể lỏng dần, các sợi tách nhau ra. Lắc nhẹ nhẫn sát tai: không được có tiếng lạo xạo.
Kiểm một chiếc nhẫn xoắn ở quầy
Bạn không cần dụng cụ gì đặc biệt, chỉ cần ánh sáng tốt và vài phút. Làm lần lượt:
- Nhìn nghiêng thân nhẫn dưới đèn: các vòng xoắn phải đều bước, không chỗ dày chỗ mỏng.
- Tìm mối hàn: thường ở lòng nhẫn; nó phải liền, không lộ khe, không đổi màu.
- Vuốt ngón tay vòng quanh mặt trong và mặt ngoài: không được có đầu sợi nhọn hay gờ sắc.
- Ấn nhẹ hai bên: nhẫn phải cứng, sợi không xê dịch.
- Với nhẫn hai màu, nhìn đường ranh giữa hai màu: ranh sắc, không loang, không lem xi.
- Đeo thử, nắm tay lại: các đỉnh xoắn có cấn vào ngón bên cạnh không.
- Hỏi chính sách đổi cỡ và xi lại cho đúng mẫu này, ghi vào hoá đơn nếu được.
Những bước này giúp loại sớm các chiếc làm vội. Một chiếc nhẫn xoắn tốt nhìn đều, sờ mịn và không phát ra tiếng khi lắc.
Giữ nhẫn xoắn sáng và sạch
Kẽ giữa các vòng xoắn là nơi xà phòng, kem dưỡng da, mồ hôi và bụi tích lại thành một lớp xám mờ. Đây là lý do nhẫn xoắn mới mua lấp lánh mà vài tháng sau trông xỉn, dù kim loại không hề bị gì. Bạn chỉ cần làm sạch lớp đọng đó là nhẫn sáng trở lại.
Cách đơn giản: ngâm nhẫn trong bát nước ấm pha vài giọt nước rửa bát dịu nhẹ chừng mười lăm phút, dùng bàn chải lông thật mềm chải dọc theo đường xoắn, xả lại bằng nước sạch trong bát chứ đừng dưới vòi để tránh rơi, rồi lau khô bằng khăn mềm. Với nhẫn hai màu, chải nhẹ tay ở dải vàng trắng để không mài mòn lớp xi.
Thói quen tháo nhẫn khi thoa kem tay, khi gội đầu, khi rửa bát giúp kẽ xoắn ít đọng hơn. Nếu nhẫn có thêm đá nhỏ dọc theo đường xoắn, nên hỏi tiệm trước khi dùng máy rửa siêu âm, vì rung có thể làm lỏng đá. Còn nhẫn xoắn trơn không đá thì nước ấm và bàn chải mềm là đủ.
Chọn nhẫn xoắn, đan hay hai màu cho phong cách nào
Nhẫn xoắn mảnh hợp với người thích nét nhẹ, đeo một mình hoặc xếp cạnh một chiếc nhẫn trơn để tạo tương phản: một chiếc phẳng, một chiếc có nhịp. Nhẫn xoắn bản dày, nhất là kiểu xoắn một thân vuông vặn, trông khỏe khoắn hơn và hợp người thích món trang sức có khối.
Nhẫn đan bện gợi cảm giác thủ công, hợp với trang phục vải tự nhiên, áo dài lụa, hoặc phong cách cổ điển. Nhẫn hai màu là cách tiện để đeo cùng lúc với đồng hồ hoặc vòng khác màu: một chiếc nhẫn vàng vàng pha vàng trắng nối được cả hai tông kim loại trên tay.
Nếu bạn là người làm việc tay chân nhiều, hãy ưu tiên kiểu xoắn đúc hoặc xoắn một thân, vì ít khe sâu và không có sợi lẻ để móc. Nếu bạn đeo nhẫn chủ yếu khi đi làm văn phòng hoặc đi tiệc, nhẫn xoắn sợi thật và nhẫn đan sẽ cho độ lấp lánh và chiều sâu mà kiểu đúc khó có.
Nhẫn xoắn có đá: hai kiểu gắn hay gặp
Đá chạy dọc đường xoắn. Một hàng đá nhỏ được gắn vào một trong các sợi xoắn, chạy vòng theo nhịp xoắn. Kiểu này lấp lánh liên tục, nhưng đá nằm ở đỉnh nổi nên chịu va đập trước; chấu giữ đá cần được kiểm định kỳ.
Một viên đá ở điểm giao. Hai sợi xoắn chạy về một điểm ở mặt nhẫn và ôm lấy một viên đá ở giữa. Kiểu này hay gặp ở nhẫn tặng, vì đường xoắn gợi hình ảnh hai người gặp nhau. Viên đá được bảo vệ khá tốt bởi hai sợi hai bên.
Chuyện vệ sinh. Đá gắn trên nhẫn xoắn làm số kẽ tăng lên, nên bụi và kem tay bám nhiều hơn dưới đá, làm đá kém sáng. Chải nhẹ phía dưới đá bằng bàn chải lông mềm là đủ; tránh tự cạy hay dùng vật nhọn.
Chuyện sửa cỡ. Nhẫn xoắn có đá càng khó đổi cỡ, vì nhiệt khi hàn có thể ảnh hưởng tới một số loại đá. Việc đá nào chịu nhiệt, đá nào phải tháo ra trước khi hàn là chuyện thuộc về trang sức đá màu; ở đây chỉ cần nhớ hỏi tiệm trước khi mua.
Ví dụ giả định: chọn giữa ba chiếc nhẫn xoắn
Ví dụ giả định: một người ở Huế muốn mua một chiếc nhẫn xoắn để đeo hằng ngày, đang phân vân giữa ba chiếc cùng màu vàng vàng. Chiếc thứ nhất xoắn hai sợi thật, khe sâu, rất lấp lánh. Chiếc thứ hai đúc hình xoắn, khe nông, trông gần giống chiếc thứ nhất từ xa. Chiếc thứ ba là nhẫn vặn một thân vuông, cạnh chéo rõ.
Người này làm giáo viên, hay viết bảng và cầm phấn, rửa tay nhiều lần mỗi ngày. Thử cả ba, chị thấy chiếc thứ nhất cấn nhẹ khi cầm bút và kẽ dễ đọng xà phòng; chiếc thứ ba hơi thô với bàn tay nhỏ. Chiếc thứ hai cho cảm giác cân bằng: vẫn có nhịp xoắn bắt sáng mà mặt trong mịn, vệ sinh nhanh.
Ví dụ này không có nghĩa nhẫn đúc luôn hơn nhẫn xoắn sợi. Với người đeo nhẫn chủ yếu khi đi chơi, chiếc xoắn sợi thật đáng chọn vì vẻ thủ công và chiều sâu ánh sáng. Điều quan trọng là đặt ba chiếc cạnh nhau, đeo thử, rồi tự hỏi chiếc nào hợp với những gì đôi tay bạn làm mỗi ngày.
Câu hỏi thường gặp
Nhẫn xoắn có dễ móc vào quần áo không?
Nhẫn xoắn sợi thật và nhẫn đan có khe sâu, đỉnh nổi nên dễ móc vào sợi len, vải ren hơn nhẫn trơn. Kiểu xoắn đúc và xoắn một thân ít bị hơn. Nếu thấy nhẫn hay móc, kiểm xem có đầu sợi đứt hay gờ sắc nào không và mang đi đánh mịn.
Nhẫn hai màu có phải xi lại thường xuyên không?
Phần vàng trắng có lớp xi rhodium sẽ mòn dần, nhanh hay chậm tùy cách đeo. Người đeo hằng ngày có thể thấy màu ngà lộ ra sau một thời gian. Phần vàng vàng và vàng hồng không cần xi. Khi xi lại, thợ phải che phần màu vàng cẩn thận.
Nhẫn xoắn sợi có chắc bằng nhẫn trơn không?
Nếu sợi đủ dày và mối hàn tốt thì đủ chắc để đeo hằng ngày. Nhẫn xoắn sợi mảnh thì yếu hơn nhẫn trơn cùng trọng lượng, vì lực dồn vào từng sợi nhỏ. Kiểu xoắn một thân là bền nhất trong nhóm này.
Nhẫn đan bị đứt một sợi có sửa được không?
Thường sửa được bằng cách hàn nối sợi đứt hoặc thay một đoạn sợi. Nhẫn đan bện tay phức tạp thì việc nối cho liền nhịp khó hơn, tùy tay nghề thợ. Bạn nên mang đi sớm, trước khi sợi đứt kéo theo các sợi bên cạnh lỏng ra.
Nhẫn xoắn có khắc chữ được không?
Khắc ở lòng nhẫn thường được nếu lòng nhẫn phẳng hoặc cong nhẹ. Nhẫn xoắn sợi thật có lòng gồ ghề theo sợi thì khó khắc rõ, chữ có thể đứt quãng. Hỏi tiệm trước khi mua nếu bạn muốn khắc tên hoặc ngày.
Nhẫn xoắn có hợp làm nhẫn cưới không?
Hợp, nhất là với cặp muốn một chiếc nhẫn khác nhẫn trơn quen thuộc. Bạn chỉ cần nhớ hai điều: đo cỡ thật kỹ vì khó sửa, và chọn kiểu ít khe sâu nếu định đeo cả ngày, kể cả khi làm việc nhà.
