Trâm giữ được búi tóc là nhờ xuyên ngược chiều xoắn của tóc, móc một phần tóc ở chân búi rồi xoay đứng lên và cắm sâu qua lõi búi; trâm chỉ cắm thẳng vào búi thì sẽ tuột sau vài phút. Độ dài trâm cần dài hơn đường kính búi, và trâm hai chân giữ chắc hơn trâm một chân với tóc dày hoặc trơn.
Trâm cài tóc có mặt trong trang phục truyền thống nhiều nước châu Á, ở Việt Nam đi cùng áo dài, áo tứ thân, khăn vấn trong các dịp lễ, chụp ảnh. Ngày nay trâm kim loại mảnh cũng được nhiều người dùng hằng ngày để búi tóc gọn khi làm việc. Bài này hướng dẫn cách cài búi bằng một trâm và hai trâm, chọn dáng trâm theo độ dày tóc, đeo với áo dài và giữ trâm an toàn.
Cài búi tóc bằng một trâm
Cách này hợp với tóc dài qua vai, độ dày vừa. Làm vài lần trước gương là quen tay.
- Chải tóc gọn, gom về sau gáy hoặc giữa đầu, nơi bạn muốn đặt búi.
- Xoắn cả lọn tóc theo một chiều cho đến khi lọn tóc tự cuộn lại.
- Quấn lọn tóc đã xoắn quanh chân tóc thành một búi tròn, giữ búi bằng một tay. Nhét đuôi tóc vào dưới búi.
- Cầm trâm bằng tay kia, đặt mũi trâm ở mép trên của búi, hướng mũi trâm ngược chiều xoắn của tóc.
- Đẩy trâm vào, móc lấy một ít tóc ở chân búi, sát da đầu.
- Xoay trâm đứng lên, mũi trâm đi xuống, rồi đẩy trâm xuyên qua lõi búi, ra phía bên kia.
- Lắc đầu nhẹ để kiểm tra. Búi chắc là búi không xê dịch.
Điểm mấu chốt là bước móc tóc ở chân búi và xoay trâm. Nếu bỏ bước này, trâm chỉ xuyên qua búi mà không neo vào chân tóc, búi sẽ tuột khi bạn cúi đầu. Tóc mới gội trơn khó giữ, xịt một chút sản phẩm tạo độ bám hoặc búi tóc đã gội từ hôm trước sẽ dễ hơn.
Chọn dáng trâm theo tóc
Không phải trâm nào cũng hợp mọi mái tóc. Bảng gợi ý theo độ dài và độ dày tóc.
| Tóc | Trâm hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Dài, dày | Trâm hai chân hoặc hai trâm cắm chéo | Trâm một chân mảnh dễ cong, búi xệ |
| Dài, mỏng | Trâm một chân mảnh, ngắn vừa | Trâm to nặng kéo búi xuống |
| Ngang vai | Trâm ngắn, kẹp trâm có răng | Búi nhỏ, trâm dài thò ra nhiều |
| Tóc trơn, thẳng | Trâm hai chân có răng nhỏ hoặc bề mặt nhám | Trâm trơn bóng dễ trượt |
| Tóc xoăn, xù | Trâm một chân thường đủ giữ | Tóc xoăn bám trâm tốt |
Độ dài phần thân trâm nên dài hơn đường kính búi một chút để hai đầu đều ló ra. Trâm quá ngắn không xuyên hết lõi búi, quá dài thì thò ra nhiều, vướng khi tựa ghế, đội mũ bảo hiểm. Trâm kim loại có đầu trang trí nặng nên đi với búi to, chắc; búi nhỏ thì đầu trâm nặng sẽ kéo lệch búi.
Trâm hai chân hình chữ U hay chữ V giữ búi chắc hơn hẳn trâm một chân vì có hai điểm neo. Đây là kiểu hợp nhất cho người tóc dày, tóc trơn hay phải búi cả ngày.
Cài búi bằng hai trâm và trâm hai chân
Với tóc dày hoặc tóc dài quá thắt lưng, một trâm thường không đủ. Cách phổ biến là dùng hai trâm cắm chéo nhau. Cài trâm thứ nhất theo cách ở trên. Trâm thứ hai cắm từ phía đối diện, cũng ngược chiều xoắn, móc chân tóc rồi xoay, sao cho hai trâm tạo thành hình chữ X qua lõi búi. Hai trâm chia lực, búi ít xệ hơn.
Với trâm hai chân, cách cài gần giống: đặt hai chân trâm ở mép búi, hướng ngược chiều xoắn, móc một ít tóc chân búi, xoay trâm và đẩy cả hai chân qua lõi búi. Hai chân phải đi song song, không cắt chéo nhau. Trâm hai chân có khoảng cách giữa hai chân vừa với búi sẽ giữ chắc nhất.
Khi tháo, làm ngược lại: rút trâm theo đúng hướng đã cắm, từ từ, không giật. Nếu trâm bị kẹt tóc, xoay nhẹ cho tóc nhả ra rồi rút. Giật mạnh trâm kim loại dễ làm đứt tóc và cong trâm.
Người mới tập có thể bắt đầu bằng búi thấp ở gáy, dễ nhìn trong gương và ít tuột hơn búi cao trên đỉnh đầu.
Đeo trâm với áo dài và trang phục truyền thống
Với áo dài, búi thấp ở gáy hoặc búi lệch một bên cài một trâm mảnh là kiểu phổ biến, nhất là khi chụp ảnh hay đi lễ, đi tiệc. Trâm có đầu hình hoa sen, hoa mai, chim, lá là những hình hay gặp. Màu kim loại nên đồng bộ với bông tai, kiềng cổ hoặc vòng tay nếu có.
Với khăn vấn, khăn đóng trong trang phục truyền thống, trâm thường được cài để giữ hoặc trang trí khăn, tuỳ theo kiểu. Cách vấn khăn và trang phục cưới truyền thống có ở các trang chuyên về trang phục truyền thống và cưới hỏi; ở đây chỉ lưu ý rằng trâm cài trên khăn cần mũi không quá sắc để không làm rách khăn.
Khi mặc áo dài mà tóc ngắn không búi được, có thể dùng kẹp tóc kim loại có đầu trang trí thay trâm, cài ở một bên. Kẹp có hình gần với trâm truyền thống tạo được nét tương tự.
Không nên cài quá nhiều trâm và kẹp trang trí cùng lúc trên một búi tóc khi đã có kiềng cổ, bông tai lớn. Vùng đầu và cổ dễ thành rối mắt. Một trâm đẹp thường đủ.
Với cô dâu hay người đi lễ mặc áo dài khăn vấn, tóc thường được búi chắc từ sớm và giữ suốt nhiều giờ. Lúc đó, nên dùng một trâm hai chân hoặc kẹp ghim ẩn bên trong để giữ búi, còn trâm trang trí chỉ cắm ngoài để làm đẹp. Tách việc giữ búi và việc trang trí giúp trâm đẹp không phải chịu lực, đỡ cong, đỡ tuột giữa buổi.
Chất liệu trâm kim loại
Vàng, bạc: truyền thống, đầu trâm chạm khắc. Trâm vàng, bạc thường có đầu trâm chạm khắc tinh xảo. Vàng tuổi cao mềm, thân trâm mảnh dễ cong khi cắm vào búi dày; trâm vàng thường làm thân dày hơn hoặc dùng vàng tây.
Đồng, đồng thau mạ: phổ biến, giá vừa. Nhẹ, nhiều mẫu mã. Lớp mạ mòn ở thân trâm do cọ vào tóc; đồng có thể để vệt trên tóc màu sáng.
Thép không gỉ: cứng, không cong. Hợp với tóc dày, búi cả ngày. Thân trâm thép mảnh vẫn giữ thẳng.
Kết hợp gỗ, sừng với đầu kim loại. Thân gỗ hoặc sừng nhẹ và bám tóc tốt, đầu trâm bằng kim loại trang trí. Thân gỗ không để vệt kim loại lên tóc.
Đầu trâm có đá, ngọc trai, men. Đẹp cho dịp đặc biệt. Kiểm tra chấu và keo, tránh để đầu trâm va vào tường, cửa xe.
An toàn khi dùng trâm
Trâm có mũi nhọn và thường dài. Một vài điều cần nhớ để dùng an toàn.
- Mũi trâm nên bo tròn. Mũi quá nhọn có thể làm xước da đầu khi cắm, đau khi tựa đầu.
- Tháo trâm khi ngủ, khi tựa đầu lâu. Trâm cắm sâu tì vào da đầu, gáy.
- Tháo trâm khi đội mũ bảo hiểm. Trâm bị ép giữa đầu và mũ có thể gây đau, nguy hiểm khi va chạm.
- Không đưa trâm cho trẻ nhỏ chơi. Mũi nhọn và chi tiết nhỏ ở đầu trâm đều không an toàn.
- Cẩn thận khi bế ẵm trẻ. Trẻ hay với tay vào tóc, có thể kéo trâm ra hoặc bị mũi trâm chạm vào.
- Đi máy bay, qua cửa an ninh. Trâm kim loại dài có thể được nhân viên an ninh kiểm tra; cất vào túi xách nếu cần.
Nếu da đầu bị đỏ, ngứa ở chỗ trâm tì vào, đổi vị trí búi hoặc dùng trâm nhẹ hơn. Nếu tình trạng kéo dài, hỏi bác sĩ da liễu.
Giữ trâm bền
Trâm kim loại mảnh dễ cong nếu bị đè trong túi xách hoặc cắm vào búi quá dày. Cất trâm nằm thẳng trong hộp dài có lót vải hoặc ống đựng riêng. Trâm có đầu trang trí lớn nên có ngăn riêng để đầu trâm không va vào món khác.
Thân trâm bị cong nhẹ có thể nắn lại cẩn thận bằng tay với trâm vàng, bạc. Trâm thép cứng hơn nên ít cong, nhưng đã cong thì khó nắn. Đầu trâm bị lỏng, nhờ thợ gắn lại trước khi rơi.
Vệ sinh trâm bằng khăn mềm sau khi dùng, nhất là khi tóc có dầu xả, sản phẩm tạo kiểu. Trâm bạc xỉn có thể lau bằng khăn chuyên dùng cho bạc. Trâm mạ không chà mạnh.
Trâm cài tóc của bà, của mẹ để lại thường có giá trị kỷ niệm lớn. Nếu đầu trâm có đá, men, hoặc chi tiết mảnh, nên đeo vào dịp đặc biệt và cất kỹ sau đó.
Khi mang trâm cũ đi sửa, chụp ảnh trước, ghi rõ chất liệu và chi tiết cần giữ. Nhận lại thì so với ảnh, nhất là phần đầu trâm chạm khắc, để chắc không có chi tiết nào bị thay đổi.
Kiểu búi hợp với trâm
Búi thấp ở gáy. Dễ làm nhất, hợp với áo dài, trang phục công sở, chụp ảnh. Trâm cắm ngang hoặc chéo nhẹ, đầu trâm nằm lệch một bên.
Búi lệch một bên. Búi đặt sau tai một bên, trâm cắm sao cho đầu trâm hướng ra phía ngoài. Hợp với tiệc, áo cổ thuyền, áo dài cách tân.
Búi cao trên đỉnh đầu. Gọn khi làm việc, tập luyện nhẹ. Cần trâm dài hơn vì búi thường to, và nên dùng trâm hai chân để không xệ. Tránh khi phải đội mũ.
Búi nửa đầu. Chỉ búi phần tóc phía trên, phần dưới thả. Trâm ngắn, mảnh là đủ, đầu trâm nhỏ cho nhẹ.
Búi tết. Tết tóc rồi quấn thành búi, sau đó cắm trâm. Búi tết có nhiều lớp nên trâm bám tốt, hợp tóc trơn khó giữ.
Búi xoắn kiểu vỏ ốc. Tóc xoắn dọc sau gáy rồi cuộn vào trong, trâm cắm dọc theo đường xoắn. Kiểu này nhìn thanh lịch, cần quen tay.
Câu hỏi thường gặp
Tóc ngắn ngang vai có cài trâm được không?
Được nếu búi được một búi nhỏ. Dùng trâm ngắn, hoặc kẹp trâm có răng thay cho trâm dài. Với tóc ngắn hơn, có thể dùng kẹp tóc kim loại có đầu trang trí để tạo hiệu ứng tương tự.
Vì sao búi tóc cài trâm hay bị tuột?
Thường do trâm không móc vào chân tóc trước khi xoay, cắm cùng chiều xoắn của tóc, trâm quá ngắn so với búi, hoặc tóc quá trơn. Thử cắm ngược chiều xoắn, móc chân tóc, xoay trâm, hoặc dùng trâm hai chân.
Trâm kim loại có làm hư tóc không?
Cài và tháo đúng cách thì ít ảnh hưởng. Giật trâm ra mạnh, trâm có cạnh sắc, mối nối ráp có thể làm đứt, xơ tóc. Chọn trâm mặt nhẵn, rút theo hướng đã cắm.
Có nên đeo trâm khi đi xe máy không?
Nên tháo trâm trước khi đội mũ bảo hiểm. Trâm bị ép giữa đầu và mũ có thể gây đau và không an toàn nếu va chạm. Có thể búi tóc thấp bằng dây buộc khi đi đường, đến nơi rồi mới cài trâm.
Trâm hai chân và trâm một chân, loại nào dễ dùng hơn?
Trâm một chân dễ tập hơn và hợp tóc vừa, tóc mỏng. Trâm hai chân giữ chắc hơn, hợp tóc dày, tóc trơn, búi cả ngày, nhưng cần chọn khoảng cách hai chân vừa với búi.
