Dây đeo kính kim loại là một sợi xích mảnh nối hai càng kính, để khi tháo kính ra, kính treo trước ngực thay vì phải cầm hay cất đi. Một chiếc dây vừa là dây đủ dài để kính nằm ở khoảng giữa ngực khi thả, đủ nhẹ để không kéo cổ hay kéo kính trễ xuống mũi khi đeo, và có đầu gắn ôm chắc càng kính của bạn.
Dây đeo kính quen thuộc với người dùng kính lão, kính đọc sách, người phải tháo kính ra đeo vào nhiều lần trong ngày: thầy cô, kế toán, thợ may, người bán hàng. Gần đây dây xích kim loại mảnh còn được dùng như một món trang sức, đeo cả với kính râm. Bài này hướng dẫn chọn độ dài, kiểu đầu gắn, chất liệu xích, cách đeo và giữ dây bền.
Dây đeo kính dùng để làm gì
Công dụng gốc là giữ kính không bị rơi, không bị để quên. Người đeo kính lão thường chỉ cần kính khi đọc, khi nhìn gần; nhìn xa thì tháo ra. Một ngày tháo ra đeo vào hàng chục lần, kính dễ bị đặt lung tung rồi quên, ngồi đè lên, làm rơi vỡ. Dây đeo kính giữ kính luôn ở trên người, ngay trước ngực, cần là có.
Công dụng thứ hai là an toàn khi vận động: đi thuyền, leo núi, đạp xe, làm vườn, kính có thể rơi khỏi mặt mà không mất. Với kính râm, dây giữ kính khi bạn đẩy kính lên đầu hay tháo ra trong nhà.
Công dụng thứ ba là trang trí. Một sợi xích kim loại mảnh vắt qua cổ, hai đầu nối vào gọng, tạo một đường viền như dây chuyền. Với người đeo kính thường xuyên, dây đeo kính kim loại có thể thay vai trò của dây chuyền.
Hiểu mình cần dây cho công dụng nào giúp chọn đúng: cần giữ kính khi tháo ra nhiều lần thì ưu tiên độ dài và đầu gắn chắc; cần trang trí thì có thể chọn xích đẹp hơn, chấp nhận nặng hơn một chút.
Các kiểu đầu gắn gọng kính
Đầu gắn là phần quyết định dây có giữ được kính hay không. Mỗi kiểu hợp với một loại càng kính.
| Kiểu đầu gắn | Cách gắn | Hợp với | Chú ý |
|---|---|---|---|
| Vòng cao su | Luồn đầu càng kính qua vòng cao su, kéo vào | Hầu hết càng kính, kể cả càng mảnh | Cao su lão hoá theo thời gian, cần thay |
| Vòng cao su có vòng điều chỉnh | Như trên, có vòng kim loại siết lại | Càng kính dày mỏng khác nhau | Chắc hơn, thay được phần cao su |
| Móc kim loại nhỏ | Móc vào lỗ nhỏ ở đầu càng kính | Kính có sẵn lỗ hoặc khoen | Ít kính có sẵn chỗ móc |
| Kẹp kim loại | Kẹp ôm càng kính | Càng kính dẹt | Có thể làm trầy gọng nếu không có lót |
| Đầu xoắn lò xo | Xoắn quanh càng kính | Càng kính tròn mảnh | Dễ lỏng nếu càng trơn |
Vòng cao su là kiểu phổ biến nhất vì dùng được cho gần như mọi càng kính. Phần cao su lâu ngày cứng lại, nứt, mất độ bám, kính có thể tuột. Kiểm tra vòng cao su vài tháng một lần, thay mới khi thấy cứng hay rạn. Nhiều dây có đầu gắn tháo rời được nên chỉ cần thay phần cao su.
Chọn độ dài dây
Độ dài quyết định kính nằm ở đâu khi thả xuống. Đo theo các bước sau.
- Đeo kính lên mặt. Quyết định kính sẽ nằm ở đâu khi thả: phần lớn người chọn khoảng giữa ngực, ngang xương ức.
- Lấy một sợi dây mềm, gắn tạm hai đầu vào hai càng kính, hoặc giữ hai đầu ở đó.
- Thả kính xuống trước ngực, điều chỉnh độ dài sợi dây để kính nằm đúng vị trí mong muốn.
- Đo độ dài sợi dây. Đó là độ dài dây đeo kính phù hợp với bạn.
- Đeo kính lên lại, kiểm tra dây không quá căng sau gáy, không kéo kính về phía sau.
Dây quá ngắn khiến kính treo sát cổ, cấn vào cằm khi cúi, khó đeo lên lại. Dây quá dài thì kính đung đưa, va vào bàn khi cúi, vướng vào đồ vật, rơi vào bát canh khi ăn. Với người hay cúi làm việc như thợ may, người làm bếp, dây ngắn hơn một chút giữ kính gần người hơn.
Chất liệu xích và trọng lượng
Xích kim loại mảnh: bền, đẹp, hơi nặng. Vàng, bạc, thép, đồng mạ đều được dùng. Xích mảnh mắt nhỏ nhẹ hơn xích mắt to. Trọng lượng quan trọng vì nó kéo kính về phía sau khi đeo và kéo cổ khi thả.
Xích có hạt xen. Hạt kim loại, hạt đá, ngọc trai nhân tạo xen giữa các đoạn xích tạo vẻ trang trí. Hạt làm tăng trọng lượng, chọn hạt nhỏ.
Dây kết hợp kim loại và vải, da. Phần sau gáy là dây mềm, phần trước là xích kim loại. Nhẹ hơn, êm cổ hơn, vẫn có điểm trang trí.
Dây thép không gỉ: hợp vận động. Chịu mồ hôi, nước tốt, hợp đi biển, đi thuyền, làm vườn.
Đồ mạ: nhẹ nhưng mòn. Lớp mạ ở phần sau gáy mòn nhanh do cọ vào cổ áo, mồ hôi. Người dễ kích ứng kim loại nên chú ý vùng da gáy.
Đeo cho nhẹ và không vướng
Kính có dây đeo khi đeo lên mặt sẽ có thêm một lực kéo nhẹ về phía sau do trọng lượng dây. Với kính nhẹ, dây nhẹ, cảm giác gần như không đáng kể. Với kính nặng hoặc dây nặng, kính có thể trễ xuống sống mũi hoặc ép vào sau tai. Nếu thấy vậy, đổi sang dây nhẹ hơn hoặc dây kết hợp phần vải ở sau gáy.
Khi thả kính xuống, mắt kính chạm vào áo, cọ vào cúc áo, khoá kéo, mặt dây chuyền. Áo có cúc kim loại, khoá kéo kim loại có thể làm trầy mắt kính sau thời gian dài. Lật mặt kính quay ra ngoài khi thả, hoặc chọn dây vừa đủ dài để kính nằm trên phần áo trơn.
Đeo dây đeo kính cùng dây chuyền dễ rối. Nếu đeo cả hai, chọn dây chuyền ngắn hơn hẳn để mặt dây nằm ở chân cổ, còn kính nằm thấp hơn ở giữa ngực, hai thứ không chạm nhau. Nhiều người khi dùng dây đeo kính kim loại thì bỏ dây chuyền.
Khi cúi xuống bồn rửa, bếp lửa, máy móc, kính treo trước ngực có thể đung đưa vào vùng nguy hiểm. Giữ kính bằng tay hoặc tháo cả dây ra khi làm những việc này.
Người lớn tuổi và dây đeo kính
Dây đeo kính là món rất hợp làm quà cho cha mẹ, ông bà đeo kính lão. Một số điểm giúp chọn đúng.
- Ưu tiên dây nhẹ. Cổ và vai người lớn tuổi dễ mỏi; dây kim loại nặng đeo cả ngày gây khó chịu.
- Đầu gắn dễ lắp. Vòng cao su có vòng siết dễ lắp hơn móc kim loại nhỏ với người ngón tay kém linh hoạt.
- Độ dài vừa phải. Kính nằm giữa ngực, không chạm bụng, không chạm vào bát đĩa khi ăn.
- Màu dễ thấy. Dây có màu tương phản với áo giúp người lớn tuổi dễ tìm kính khi cần.
- Đầu gắn chắc, kiểm tra định kỳ. Thay cao su khi lão hoá để kính không tuột.
- Không quá dài khi người đeo hay ngủ gật trên ghế. Dây dài có thể mắc vào tay ghế.
Với người cao tuổi hay quên, dây đeo kính còn giúp không phải đi tìm kính khắp nhà nhiều lần trong ngày. Đó là một tiện ích nhỏ nhưng thật sự có ích hằng ngày.
Giữ dây đeo kính bền
Dây đeo kính chịu lực kéo mỗi khi bạn thả kính xuống, và cọ vào cổ áo cả ngày. Mắt xích gần đầu gắn là chỗ chịu lực nhiều nhất; kiểm tra định kỳ xem có mắt nào bị kéo dài không.
Khi cất kính vào hộp, tháo dây ra hoặc cuộn dây gọn bên ngoài hộp. Nhét dây vào hộp kính có thể làm trầy mắt kính và làm dây rối. Dây kim loại mảnh cất riêng trong túi nhỏ, nằm thẳng.
Vệ sinh dây bằng khăn mềm, nước ấm, xà phòng dịu, lau khô. Phần sau gáy hay đọng mồ hôi, cần lau thường xuyên hơn. Không ngâm phần đầu gắn cao su lâu trong nước xà phòng, cao su dễ lão hoá hơn.
Dây đứt, giữ lại các mảnh, mang ra thợ nối như mọi loại xích mảnh. Đầu gắn hỏng thì thay đầu gắn mới, không cần thay cả dây.
Nếu bạn có nhiều kính, như kính đọc sách, kính râm, kính nhìn xa, nên có một dây cho mỗi kính hay dùng nhất, thay vì chuyển một dây qua lại. Chuyển đầu gắn nhiều lần làm cao su giãn nhanh hơn. Dây ít dùng cất riêng trong túi vải nhỏ, khi cần chỉ việc gắn vào.
Dây đeo kính như một món trang sức
Thay vai trò dây chuyền. Với người đeo kính thường xuyên, một sợi xích mảnh nối gọng kính vắt qua cổ đã tạo đường viền giống dây chuyền. Khi đó có thể bỏ dây chuyền để vùng cổ không rối.
Đồng bộ màu với gọng kính. Gọng kim loại vàng đi với xích vàng, gọng bạc đi với xích trắng. Gọng nhựa màu đậm hợp xích vàng vàng hoặc xích có hạt cùng tông.
Kính râm và dây xích khi đi du lịch. Dây xích mảnh giữ kính râm khi bạn tháo ra vào bảo tàng, vào quán, hay đẩy lên đầu. Đi biển, đi thuyền, dây còn giữ kính khỏi rơi xuống nước.
Dây có hạt cho dịp thân mật. Xích xen hạt kim loại, hạt ngọc trai nhân tạo, hạt đá nhỏ hợp đi chơi, đi cà phê. Ở môi trường công sở, xích trơn mảnh kín đáo hơn.
Một dây cho nhiều kính. Dây có đầu gắn tháo rời dùng được cho cả kính đọc sách lẫn kính râm. Chuyển dây giữa các kính chỉ mất vài giây.
Không cần đắt mới đẹp. Dây đeo kính chịu cọ xát cổ áo và mồ hôi hằng ngày. Thép không gỉ hoặc vàng tây mảnh thường bền hơn đồ mạ đẹp nhưng nhanh mòn.
Câu hỏi thường gặp
Dây đeo kính có dùng được cho kính cận đeo cả ngày không?
Được, nhưng công dụng chính là khi tháo kính ra. Người đeo kính cận cả ngày ít khi tháo ra nên dây chủ yếu để trang trí hoặc giữ kính khi vận động. Chọn dây nhẹ để không kéo kính trễ khi đeo liên tục.
Dây đeo kính có làm hỏng gọng kính không?
Vòng cao su ôm càng kính thường không làm hỏng. Kẹp kim loại không có lót có thể để vết trên gọng nhựa, gọng sơn. Dây quá nặng kéo liên tục cũng có thể làm càng kính lỏng dần ở bản lề.
Có thể dùng dây đeo kính làm dây đeo khẩu trang không?
Một số dây có đầu móc dùng được cho cả kính và khẩu trang. Nếu dùng chung, vệ sinh dây thường xuyên hơn vì khẩu trang gần mũi miệng. Đầu gắn cao su cho kính có thể không giữ chắc dây khẩu trang.
Dây đeo kính dài bao nhiêu là vừa?
Không có độ dài chung vì tuỳ khổ người và vị trí bạn muốn kính nằm. Cách chắc nhất là thử với một sợi dây mềm, thả kính xuống, chỉnh để kính nằm khoảng giữa ngực, rồi đo độ dài đó.
Trẻ em đeo kính có nên dùng dây đeo không?
Với trẻ đeo kính hay vận động, có loại dây đeo kính thể thao ôm sau gáy, giữ kính trên mặt. Dây xích kim loại treo kính trước ngực thì không phù hợp với trẻ nhỏ vì có thể mắc vào đồ chơi, cầu trượt. Hỏi chuyên viên đo kính để chọn loại an toàn.
