Nhẫn hở là nhẫn mà thân không khép kín thành vòng, để lại một khoảng trống giữa hai đầu; nhẫn bypass là nhẫn có hai đầu lướt qua nhau theo đường chéo; nhẫn toi et moi (tiếng Pháp, nghĩa là "em và anh") là kiểu bypass có hai điểm nhấn ở hai đầu, thường là hai viên đá hoặc hai viên ngọc trai.
Ba kiểu này cùng một ý tưởng thiết kế: phá vòng tròn khép kín để tạo chuyển động và chỗ cho hai chi tiết đối thoại với nhau. Chúng đẹp, trẻ trung, nhưng đầu nhẫn hở là chỗ dễ móc vào tóc và vải, và nếu bị bóp chỉnh cỡ nhiều lần thì kim loại sẽ yếu đi. Bài này giải thích từng kiểu, chuyện chỉnh cỡ thực hư ra sao, và cách đeo để nhẫn bền.
Phân biệt ba kiểu
Ba tên gọi hay bị dùng lẫn trong mô tả bán hàng. Nhìn hai đầu nhẫn là phân biệt được ngay.
| Kiểu | Hai đầu nhẫn | Điểm nhấn | Chỉnh cỡ được không |
|---|---|---|---|
| Nhẫn hở (open ring) | Đối diện nhau, cách một khoảng hở ở mặt nhẫn | Có thể trơn, có thể có hai chi tiết nhỏ ở hai đầu | Thường bóp nhẹ được trong phạm vi hẹp |
| Nhẫn bypass | Lướt qua nhau theo đường chéo, nhìn từ trên thấy chồng lên một đoạn | Thân nhẫn uốn lượn là điểm nhấn chính | Tùy mẫu; nhiều mẫu thực ra là vòng kín, không chỉnh được |
| Toi et moi | Lướt qua nhau hoặc đối diện, mỗi đầu mang một chi tiết | Hai viên đá, hai viên ngọc trai, hoặc một đá một ngọc | Phần lớn là vòng kín, chỉnh cỡ như nhẫn đá |
| Nhẫn quấn (wrap ring) | Thân quấn hơn một vòng quanh ngón | Hiệu ứng nhiều vòng | Không nên bóp; hình xoắn dễ lệch |
Lưu ý: "bypass" chỉ nói về hình dáng. Một chiếc bypass có thể là vòng kín ở lòng nhẫn và chỉ "hở" ở mặt trên, nên không phải chiếc nào cũng chỉnh cỡ được.
Toi et moi: câu chuyện phía sau một kiểu nhẫn
Kiểu nhẫn hai điểm nhấn đối nhau xuất hiện trong trang sức châu Âu từ nhiều thế kỷ trước, nhưng cái tên toi et moi nổi tiếng nhờ chiếc nhẫn đính hôn mà Napoléon Bonaparte tặng Joséphine vào cuối thế kỷ mười tám: một viên kim cương và một viên sapphire nằm cạnh nhau trên thân nhẫn vàng. Hình ảnh hai viên đá khác nhau đứng cạnh nhau được hiểu là hai con người riêng biệt cùng chung một vòng.
Ý nghĩa đó giải thích vì sao toi et moi hay được chọn làm nhẫn tặng: kỷ niệm, đính hôn, hay đơn giản là quà cho người thương. Hai điểm nhấn có thể giống nhau hoặc khác nhau hoàn toàn, ví dụ một viên đá theo tháng sinh của mỗi người, hoặc một viên ngọc trai trắng và một viên đá màu.
Ở góc độ thiết kế, toi et moi khó cân hơn nhẫn một viên. Hai điểm nhấn phải hài hoà về kích cỡ và độ cao, nếu không nhẫn sẽ nặng một bên và xoay trên ngón. Khi chọn, nhìn nhẫn từ trên xuống và từ cạnh: hai chi tiết nên cân nhau, và khoảng giữa chúng không nên quá rộng để tránh móc.
Chuyện "nhẫn hở chỉnh được mọi cỡ"
Nhiều mô tả bán hàng ghi nhẫn hở là "free size", có thể bóp to bóp nhỏ cho vừa mọi ngón. Thực tế là bóp được, nhưng chỉ trong phạm vi hẹp và chỉ nên làm vài lần. Mỗi lần uốn, kim loại ở đoạn chịu uốn cứng lên và giòn dần, hiện tượng thợ gọi là kim loại bị "mỏi". Uốn qua uốn lại nhiều lần, nhẫn có thể nứt đúng ở đoạn đó.
Vàng tuổi cao mềm, uốn dễ nhưng cũng dễ méo khỏi hình tròn. Vàng tuổi thấp, bạc và đồng thau cứng hơn, giữ dáng tốt hơn nhưng nhạy với mỏi kim loại hơn. Nhẫn hở bằng kim loại mạ thì lớp mạ ở đoạn uốn thường nứt li ti trước, lộ màu kim loại bên dưới.
Cách đúng: chỉnh cỡ một lần khi mua cho vừa ngón bạn định đeo, rồi giữ nguyên. Nếu muốn đeo nhẫn hở ở nhiều ngón khác nhau, hãy mua hai chiếc thay vì ngày nào cũng bóp. Khi cần chỉnh, đeo nhẫn vào một vật tròn như cán bút rồi ấn đều hai bên, không bẻ ở một điểm. Tốt hơn cả là nhờ tiệm làm trên trục đo nhẫn, vừa đúng cỡ vừa giữ được dáng tròn, và thợ sẽ nhìn ra ngay nếu đoạn uốn đã có dấu hiệu mỏi.
Đầu nhẫn hở: đẹp nhưng cần để ý
Móc tóc, móc len. Hai đầu nhẫn hở hoặc bypass là hai điểm nhô ra, rất dễ mắc tóc khi buộc tóc, mắc sợi khi kéo áo len qua đầu. Chọn mẫu có đầu bo tròn hoặc đầu là hạt tròn nhẵn.
Đầu nhẫn tách dần. Do va chạm hằng ngày, khoảng hở có thể rộng dần ra mà bạn không để ý, nhẫn lỏng và dễ tuột. Kiểm định kỳ bằng cách so với lúc mới mua.
Chi tiết ở đầu nhẫn. Ngọc trai hay đá nhỏ ở hai đầu nằm ở vị trí chịu va đập nhiều nhất. Ngọc trai mềm, dễ trầy và dễ bị keo lão hoá; nên tháo nhẫn khi rửa bát và khi xịt nước hoa.
Ngón tay hai bên. Đầu nhẫn bypass chạy chéo có thể cấn vào ngón kế bên khi khép bàn tay. Đeo thử và nắm tay lại vài lần để kiểm.
Ngủ và tập thể thao. Nhẫn hở bị đè khi ngủ dễ bung khoảng hở; khi tập, đầu nhẫn có thể cắt vào găng tay hoặc da. Tháo ra là cách đơn giản nhất.
Đeo nhẫn hở, bypass ở đâu và với gì
Ba kiểu nhẫn này có nét chuyển động nên hợp những vị trí và cách phối nhất định:
- Ngón trỏ và ngón giữa làm nổi đường chéo của bypass; ngón áp út hợp toi et moi khi là nhẫn tặng.
- Đeo một mình nếu nhẫn có hai điểm nhấn lớn; thêm nhẫn bên cạnh dễ rối mắt và cọ đá.
- Phối với nhẫn trơn mảnh ở ngón khác để tạo nhịp: một chiếc lượn, một chiếc thẳng.
- Với áo dài, đầm lụa, nhẫn bypass mảnh bằng vàng vàng hoặc vàng hồng có ngọc trai rất hợp.
- Với đồ đi làm, nhẫn hở trơn bản mảnh đủ kín đáo mà vẫn khác nhẫn tròn thông thường.
- Tránh đeo cùng găng tay len, khăn choàng sợi to, áo len dệt thưa vì dễ móc.
Phối nhiều món thế nào cho cân là một chủ đề riêng; với nhẫn hở chỉ cần nhớ: càng nhiều chi tiết ở hai đầu, càng nên để nhẫn đứng riêng.
Kiểm một chiếc nhẫn hở trước khi mua
Nhẫn hở trông đơn giản nhưng có vài điểm dễ bị làm ẩu. Bạn kiểm theo thứ tự:
- Sờ hai đầu nhẫn: phải bo tròn, không sắc, không có ba via.
- Nhìn chỗ gắn chi tiết ở đầu nhẫn: ngọc trai phải có chốt, không chỉ dán keo lên mặt phẳng.
- Đặt nhẫn lên mặt kính: hai đầu phải cân, không đầu cao đầu thấp.
- Hỏi chất liệu đặc hay mạ, và tiệm có chỉnh cỡ miễn phí một lần không.
- Đeo thử ở ngón bạn định đeo, xoay bàn tay, nắm tay lại, vuốt qua tóc để thử móc.
- Hỏi về toi et moi: hai viên đá cùng loại hay khác loại, có giấy hay mô tả chất liệu không.
Sáu bước này chỉ mất vài phút. Một chiếc nhẫn hở làm kỹ thì hai đầu nhẵn mịn, chi tiết gắn chắc và nhẫn nằm cân trên ngón khi bạn buông tay.
Nhẫn hở cho người lớn tuổi và người hay đổi cỡ ngón
Nhẫn hở thường được giới thiệu cho người có ngón tay thay đổi cỡ: phụ nữ mang thai, người hay phù tay vào mùa nóng, người lớn tuổi có khớp to. Lý do là nhẫn hở qua khớp dễ hơn nếu nới nhẹ, rồi bóp lại cho vừa. Ý này có phần đúng, nhưng như đã nói, bóp đi bóp lại nhiều lần thì nhẫn sẽ yếu.
Với người lớn tuổi, nhẫn hở còn có lợi là dễ tháo khi ngón tay sưng, không cần cắt nhẫn. Nhưng đầu nhẫn nhô ra có thể cào vào da mỏng. Chọn nhẫn hở có đầu tròn to, bản vừa phải, kim loại không mạ là phù hợp hơn.
Nếu ngón tay thay đổi cỡ vì lý do sức khoẻ, như sưng kéo dài, đau khớp, hãy hỏi bác sĩ trước khi chọn nhẫn đeo lâu. Một chiếc nhẫn vừa thoải mái là tốt, nhưng không nên để nó che mất dấu hiệu cơ thể cần được khám.
Chất liệu nào hợp làm nhẫn hở
Vì nhẫn hở chịu uốn và có hai đầu nhô ra, chất liệu ảnh hưởng tới nó nhiều hơn so với nhẫn tròn khép kín. Bảng dưới so sánh theo tính chất, không theo giá.
| Chất liệu | Khi bóp chỉnh | Giữ dáng hằng ngày | Ghi chú |
|---|---|---|---|
| Vàng tuổi cao | Uốn rất dễ | Dễ méo, khoảng hở dễ thay đổi | Hợp nhẫn hở bản dày, đeo nhẹ |
| Vàng 14K, 18K | Uốn được, cứng tay hơn | Giữ dáng tốt | Lựa chọn cân bằng cho nhẫn hở đeo thường xuyên |
| Bạch kim | Dẻo, uốn được mà ít nứt | Giữ dáng khá, mòn chậm | Nặng tay; ít gặp ở mẫu hở thời trang |
| Thép không gỉ, titan | Rất cứng, khó bóp bằng tay | Gần như không méo | Hầu như không chỉnh cỡ được, phải chọn đúng cỡ |
| Đồng thau, hợp kim mạ | Uốn được nhưng lớp mạ dễ nứt ở chỗ uốn | Tạm được | Đồ thời trang, đeo ngắn hạn |
Nếu bạn muốn nhẫn hở để có thể chỉnh vài lần trong đời, vàng 14K hoặc 18K là lựa chọn an toàn nhất. Nếu không định chỉnh, chất liệu cứng giúp hai đầu nhẫn giữ đúng vị trí lâu hơn.
Câu hỏi thường gặp
Nhẫn hở có bị tuột khỏi tay không?
Có thể, nếu khoảng hở rộng dần qua thời gian mà bạn không để ý. Nhẫn hở chỉnh vừa và kiểm định kỳ thì ít tuột. Nên tháo nhẫn khi rửa tay bằng xà phòng, khi bôi kem dưỡng, vì ngón tay trơn là lúc nhẫn dễ trượt ra nhất.
Nhẫn toi et moi có cần hai viên đá giống nhau không?
Không. Hai viên có thể cùng loại, cùng cỡ để tạo sự cân đối, hoặc khác loại, khác màu để tượng trưng cho hai người. Điều cần là hai chi tiết cân nhau về kích cỡ và độ cao, để nhẫn không nặng một bên và xoay trên ngón.
Nhẫn bypass có đổi cỡ được như nhẫn thường không?
Phần lớn bypass có lòng nhẫn khép kín, nên đổi cỡ bằng cách cắt và hàn ở lòng nhẫn như nhẫn thường. Mẫu bypass hở thật sự thì có thể bóp nhẹ. Mẫu có đá ở hai đầu cần hỏi thợ, vì một số đá phải tháo ra trước khi hàn.
Có nên mua nhẫn hở free size cho người khác làm quà không?
Đây là lựa chọn tiện khi bạn không biết cỡ ngón người nhận. Người nhận có thể chỉnh một lần cho vừa ngón họ thích. Chỉ nên chọn mẫu kim loại đặc, đầu bo tròn, và dặn người nhận không bóp qua bóp lại nhiều lần.
Nhẫn quấn nhiều vòng có khác nhẫn bypass không?
Khác. Nhẫn quấn có thân quấn hơn một vòng quanh ngón, trông như hai ba chiếc nhẫn chồng lên nhau. Bypass chỉ có hai đầu lướt qua nhau một đoạn ngắn. Nhẫn quấn chiếm nhiều chiều dài ngón tay hơn, nên hợp ngón dài và không nên bóp chỉnh.
Ngọc trai trên nhẫn hở có dễ rơi không?
Ngọc trai trên nhẫn thường được giữ bằng chốt kim loại cắm vào lỗ khoan nửa viên và keo. Lâu ngày, keo có thể yếu đi, nhất là khi nhẫn hay tiếp xúc nước, nước hoa, mỹ phẩm. Kiểm bằng cách xoay nhẹ viên ngọc; thấy lỏng thì mang đi gắn lại sớm.
