Bông tai kẹp giữ trên dái tai bằng lực ép, không cần lỗ xỏ; có ba nhóm chính là kẹp lò xo bản lề, kẹp ốc vặn chỉnh được lực, và bông tai nam châm. Đeo kẹp không đau là chuyện chọn đúng lực ép, đặt đúng chỗ trên dái tai và có đệm mềm; kẹp không rơi là chuyện trọng lượng bông tai so với lực kẹp.
Bài này dành cho người chưa xỏ lỗ, người lỗ đã liền, người lỗ bị dãn không muốn đeo kim, và người muốn đeo một món cũ của mẹ, của bà vốn là đồ kẹp. Bài so các loại kẹp, cách giảm đau, lý do hay rơi, và khả năng chuyển một đôi bông tai xỏ sang dạng kẹp.
Các loại bông tai kẹp
Mỗi loại có cách tạo lực ép khác nhau, nên cảm giác đeo và độ chắc khác nhau.
| Loại | Cách giữ | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Kẹp lò xo bản lề | Một tấm gập trên bản lề có lò xo, bật ép vào mặt sau dái tai | Đeo nhanh, giữ chắc | Lực cố định, có người thấy đau; lò xo yếu dần |
| Kẹp ốc vặn | Một vít có đầu tròn, vặn vào cho tới khi vừa chạm dái tai | Chỉnh được lực từng chút | Đeo chậm hơn; vít có thể tự lỏng |
| Kẹp lò xo có ốc | Kết hợp bản lề lò xo và vít chỉnh | Vừa nhanh vừa chỉnh được | Cấu tạo phức tạp hơn, to hơn |
| Kẹp vòng mềm | Một vòng nhựa hoặc kim loại mảnh hình chữ U ôm dái tai | Nhẹ, ít lộ | Chỉ hợp bông tai nhẹ |
| Nam châm | Hai mảnh hút nhau qua dái tai | Đeo rất nhanh, không đau ép | Dễ trượt; cần cẩn trọng với trẻ nhỏ, người có thiết bị y tế cấy ghép |
Đồ trang sức kẹp kiểu cũ, nhất là của các thế hệ trước, phần nhiều là kẹp lò xo bản lề. Đồ mới có nhiều kẹp ốc vặn và kẹp có đệm hơn.
Kẹp lò xo và kẹp ốc vặn: chọn và chỉnh
Kẹp lò xo bản lề là kiểu phổ biến nhất: bạn mở tấm gập, đặt bông tai lên dái tai, rồi thả tay cho lò xo bật tấm gập ép vào mặt sau. Lực ép do lò xo quyết định, không chỉnh được bằng tay. Nếu thấy quá chặt, thợ có thể nới nhẹ lò xo hoặc cách tấm gập; nếu quá lỏng, thợ có thể làm chặt lại. Đừng tự bẻ tấm gập, vì bản lề nhỏ dễ gãy.
Kẹp ốc vặn có một con vít với đầu tròn phẳng ở mặt sau. Bạn đặt bông tai lên, rồi vặn vít vào cho tới khi đầu vít vừa chạm và ép nhẹ vào dái tai. Ưu điểm là chỉnh được lực chính xác theo cảm giác của mình, nên người có dái tai nhạy cảm thường hợp với kiểu này. Nhược điểm là vít có thể tự lỏng dần khi bạn cử động, nên thỉnh thoảng sờ kiểm.
Kẹp lò xo có thêm vít chỉnh là kiểu lai: lò xo giữ lực nền, vít tinh chỉnh thêm. Kiểu này thường gặp ở bông tai kẹp cỡ lớn, nặng, cần lực giữ cao. Với bông tai nhỏ, nhẹ, kẹp vòng mềm hình chữ U đủ giữ và gần như không thấy khi nhìn từ trước.
Vì sao đeo bông tai kẹp bị đau và cách giảm
Lực ép dồn vào một điểm nhỏ. Mặt sau của kẹp càng nhỏ, áp lực càng tập trung. Đệm silicon hoặc đệm mút mỏng dán lên mặt sau làm rộng diện tiếp xúc, giảm đau rõ rệt. Đệm bán rời, thay được khi cũ.
Đặt sai chỗ trên dái tai. Phần dưới dái tai thường dày và mềm hơn, chịu ép tốt hơn phần sát mép trên. Thử dời kẹp lên xuống vài milimét để tìm chỗ ít đau nhất.
Kẹp quá chặt so với độ dày dái tai. Dái tai mỏng cần lực ít hơn dái tai dày. Với kẹp ốc vặn, vặn tới khi vừa chạm rồi thêm rất ít. Với kẹp lò xo quá chặt, nhờ thợ nới.
Đeo quá lâu. Ép liên tục nhiều giờ làm dái tai ê dù lực vừa phải. Với bông tai kẹp, nên coi như món đeo theo buổi; tháo ra nghỉ khi có thể, ví dụ lúc ngồi xe, lúc ăn tối xong.
Thử trước buổi quan trọng. Đeo thử ở nhà vài giờ trước ngày cưới, ngày tiệc. Đau ở phút thứ ba mươi là dấu hiệu sẽ rất khó chịu ở giờ thứ ba.
Bông tai kẹp hay rơi: vì sao
Bông tai kẹp rơi khi trọng lượng và đòn bẩy của bông tai thắng lực ép. Bông tai dài, phần trang trí nằm xa điểm kẹp, khi đung đưa sẽ tạo đòn bẩy kéo kẹp trượt dần ra khỏi dái tai. Đó là lý do bông tai kẹp đẹp nhất thường là kiểu nằm gọn trên dái tai hoặc chỉ thả ngắn.
Dái tai trơn vì kem dưỡng, phấn, mồ hôi cũng làm kẹp dễ trượt. Lau dái tai khô trước khi đeo giúp kẹp bám tốt hơn. Đệm silicon vừa giảm đau vừa tăng ma sát, nên với kẹp hay rơi, thêm đệm thường là cách đầu tiên nên thử.
Cuối cùng là lò xo yếu theo thời gian. Kẹp lò xo dùng nhiều năm sẽ ép yếu đi; bạn có thể nhận ra khi kẹp đóng lại không còn tiếng bật rõ. Lò xo yếu thì nhờ thợ thay hoặc chỉnh, đừng cố bù bằng cách bẻ tấm gập. Với đồ kẹp của thế hệ trước để lại, kiểm lò xo trước khi đeo ra ngoài là việc nên làm.
Chuyển bông tai xỏ thành bông tai kẹp
Nhiều người có một đôi bông tai xỏ đẹp nhưng lỗ tai đã liền, hoặc được tặng bông tai xỏ mà không có lỗ. Có hai cách. Cách thứ nhất là dùng bộ chuyển đổi bán sẵn: một miếng kẹp có lỗ hoặc rãnh để luồn kim của bông tai xỏ vào, rồi kẹp lên dái tai. Cách này không phải sửa bông tai, tháo ra là dùng lại như cũ, nhưng bộ chuyển đổi lộ ra phía sau và chỉ hợp với nụ, bông thả nhẹ.
Cách thứ hai là nhờ thợ cắt kim và hàn một bộ kẹp vào mặt sau bông tai. Cách này gọn đẹp hơn, nhưng là thay đổi vĩnh viễn: bông tai không đeo kiểu xỏ được nữa. Với bông tai có đá, thợ cần cẩn thận khi hàn vì nhiệt có thể ảnh hưởng tới đá; hỏi thợ cách họ bảo vệ đá trước khi giao.
Không phải bông tai nào cũng chuyển được. Nụ quá nhỏ không có đủ mặt sau để gắn kẹp; khoen tròn và huggie gần như không chuyển được vì cấu tạo xuyên qua lỗ. Bông tai quá nặng chuyển sang kẹp sẽ hay rơi hoặc rất đau. Trước khi quyết định, hỏi thợ xem món của bạn có hợp không, và có thể thử bộ chuyển đổi trước.
Nếu đôi bông tai xỏ có giá trị kỷ niệm, cân nhắc giữ nguyên và dùng bộ chuyển đổi, thay vì cắt kim. Sau này nếu bạn hoặc con cháu có lỗ xỏ, món đồ vẫn đeo được đúng như thiết kế ban đầu, còn bộ chuyển đổi thì thay mới lúc nào cũng được.
Bông tai nam châm: tiện nhưng cần cẩn trọng
Bông tai nam châm gồm một mảnh trang trí phía trước và một mảnh nam châm phía sau, hút nhau qua dái tai. Không có lò xo, không có vít, đeo rất nhanh, và nhiều người thấy đỡ đau hơn kẹp lò xo. Nhược điểm là lực hút giảm nhanh theo khoảng cách, nên với dái tai dày, nam châm giữ yếu; bông tai nam châm cũng dễ trượt khi chạm nhẹ.
Điều quan trọng hơn là an toàn. Nam châm nhỏ và mạnh là vật nguy hiểm nếu trẻ nhỏ nuốt phải, đặc biệt khi nuốt từ hai viên trở lên, vì chúng có thể hút nhau qua thành ruột. Nếu trong nhà có trẻ nhỏ, cất bông tai nam châm ở nơi trẻ không với tới, và kiểm đủ số viên sau khi tháo. Nếu nghi trẻ nuốt nam châm, đưa đi cơ sở y tế ngay.
Người có máy tạo nhịp tim hoặc thiết bị y tế cấy ghép khác nên hỏi bác sĩ trước khi đeo đồ có nam châm gần đầu, cổ. Thường thì nam châm trang sức nhỏ, nhưng câu trả lời chính xác thuộc về bác sĩ theo dõi thiết bị của bạn.
Đeo bông tai kẹp cùng tóc, mũ, điện thoại
Bông tai kẹp nhạy với va chạm hơn bông tai xỏ, vì nó chỉ cần một cú đẩy nhẹ là trượt. Kéo áo chui đầu là lúc bông tai kẹp rơi nhiều nhất; thay áo trước, đeo bông tai sau, hoặc tháo bông tai trước khi thay đồ. Buộc tóc, chải tóc cũng nên làm trước khi kẹp.
Nghe điện thoại áp tai đẩy phần trang trí vào dái tai, vừa đau vừa làm kẹp lệch. Người hay gọi điện có thể đeo bông tai kẹp ở tai không dùng để nghe, hoặc dùng tai nghe. Đội mũ bảo hiểm thì gần như chắc chắn chạm vào bông tai kẹp; tháo bông tai cho vào hộp trước khi đội, tới nơi mới đeo lại.
Một thói quen nhỏ giúp không mất bông tai kẹp: mỗi lần rời một chỗ ngồi lâu (bàn tiệc, xe, ghế rạp), đưa tay chạm nhẹ hai tai. Bông tai kẹp rơi thường không có tiếng, và phát hiện sớm vài phút là khác biệt giữa tìm lại được và mất hẳn.
Chọn bông tai kẹp theo dịp
Gợi ý nhanh:
- Đeo đi làm, đeo vài giờ: kẹp ốc vặn hoặc kẹp vòng mềm, bông tai nhỏ nằm gọn trên dái tai.
- Đám cưới, tiệc dài: kẹp lò xo có đệm silicon, thử trước ở nhà; mang theo hộp nhỏ để tháo nghỉ giữa buổi.
- Dái tai nhạy cảm: kẹp ốc vặn để tự chỉnh lực, hoặc nam châm nếu bông tai nhẹ.
- Muốn bông tai dài: chọn kiểu có phần thả ngắn hoặc nhẹ; bông dài nặng trên kẹp rất dễ tuột.
- Đồ kẹp cũ của gia đình: nhờ thợ kiểm lò xo, bản lề trước khi đeo; thêm đệm mềm nếu kẹp cứng.
- Người lớn tuổi tay yếu: kẹp lò xo dễ thao tác hơn vít nhỏ; chọn kẹp có tấm gập to, dễ cầm.
Bông tai kẹp không kém bông tai xỏ; nó chỉ cần được chọn theo nguyên tắc khác: nhẹ, gọn, và có lực ép vừa đủ.
Câu hỏi thường gặp
Bông tai kẹp đeo có đau không?
Đeo đúng lực và có đệm mềm thì chỉ thấy ép nhẹ; đeo quá chặt hoặc quá lâu sẽ ê. Chọn kẹp ốc vặn để chỉnh lực, dán đệm silicon, đặt kẹp ở phần dái tai mềm và tháo ra nghỉ giữa buổi là cách giảm đau hiệu quả.
Bông tai kẹp hay rơi phải làm sao?
Lau dái tai khô trước khi đeo, thêm đệm silicon để tăng ma sát, chọn bông tai gọn và nhẹ hơn. Nếu là kẹp lò xo cũ, lò xo có thể đã yếu; nhờ thợ kiểm và chỉnh. Bông tai dài nặng thì khó giữ chắc bằng kẹp.
Có thể biến bông tai xỏ thành bông tai kẹp không?
Có hai cách: dùng bộ chuyển đổi bán sẵn để kẹp bông tai xỏ lên dái tai mà không sửa gì, hoặc nhờ thợ cắt kim và hàn kẹp vào. Cách sau gọn hơn nhưng không đảo ngược được. Khoen tròn, nụ quá nhỏ và bông tai quá nặng thường không hợp chuyển.
Bông tai nam châm có an toàn không?
Với người lớn đeo đúng cách thì thường không sao, nhưng nam châm nhỏ rất nguy hiểm nếu trẻ nuốt phải, nhất là từ hai viên trở lên. Cất xa tầm tay trẻ, đếm đủ viên sau khi tháo. Người có thiết bị y tế cấy ghép nên hỏi bác sĩ trước.
Kẹp ốc vặn và kẹp lò xo loại nào tốt hơn?
Không có loại tốt hơn cho mọi người. Kẹp ốc vặn chỉnh được lực, hợp dái tai nhạy cảm, nhưng đeo chậm và vít có thể lỏng. Kẹp lò xo đeo nhanh, giữ chắc, nhưng lực cố định. Nhiều người có cả hai cho các dịp khác nhau.
Bông tai kẹp của bà để lại còn đeo được không?
Thường là được, sau khi nhờ thợ kiểm lò xo, bản lề và mặt kẹp. Lò xo đã yếu thì thay hoặc chỉnh, bản lề lỏng thì siết lại. Dán thêm đệm mềm giúp đeo êm hơn vì kẹp đời cũ thường cứng và ép mạnh.
