Đeo bông tai khi ngủ không có hại với mọi người, nhưng tuỳ kiểu: nụ nhỏ có chốt phẳng và huggie khép bản lề thường đeo qua đêm được; bông tai dài, khoen to, móc câu, nụ to có đá và bông tai nặng nên tháo ra. Rủi ro chính khi ngủ là cấn đau mặt sau dái tai, vướng tóc và gối, kéo dãn lỗ, và làm rơi mất trong chăn.
Lỗ mới xỏ là trường hợp riêng: làm theo hướng dẫn của nơi xỏ. Bài này giải thích vì sao kiểu này được, kiểu kia nên tháo, cách giữ lỗ sạch khi đeo liên tục, và những dấu hiệu cho thấy nên ngưng đeo qua đêm. Mọi dấu hiệu viêm, đau kéo dài cần hỏi bác sĩ.
Kiểu nào đeo qua đêm được, kiểu nào nên tháo
Bảng là gợi ý chung cho lỗ tai đã lành. Cảm giác của chính bạn khi thức dậy là thước đo cuối cùng.
| Kiểu bông tai | Đeo qua đêm | Lý do |
|---|---|---|
| Nụ nhỏ, chốt phẳng hoặc chốt vặn | Thường được | Nằm gọn, mặt sau phẳng ít cấn |
| Huggie khép bản lề | Thường được | Ôm sát, không có chốt rời, không đầu kim chọc ra sau |
| Nụ có chốt bướm, đầu kim dài | Tuỳ người | Đầu kim và chốt có thể chọc vào sau tai khi nằm nghiêng |
| Nụ to, nụ có đá cao | Nên tháo | Bị ép vào gối, cấn, ổ đá có thể móc vào vải |
| Khoen cỡ vừa và to | Nên tháo | Bị đè méo, vướng tóc, kéo lỗ |
| Bông thả, bông dài, dây luồn | Nên tháo | Vướng tóc, gối, dễ tuột, kéo lỗ |
| Ear cuff, ear climber, bông tai kẹp | Nên tháo | Ép vào sụn và dái tai, dễ rơi |
Nếu bạn ngủ ngửa và ít trở mình, có thể đeo được nhiều kiểu hơn bảng gợi ý; nếu bạn ngủ nghiêng, úp mặt hay hay trở mình, càng ít món trên tai càng tốt.
Chốt và đầu kim: thủ phạm khó chịu ban đêm
Khi nằm nghiêng, dái tai bị ép giữa đầu và gối. Phía trước có phần trang trí, phía sau có chốt và đầu kim. Nếu chốt là chốt bướm nhỏ mà đầu kim thò dài, phần kim nhọn có thể chọc vào da phía sau tai, vào cổ. Sáng dậy, bạn thấy một vết đỏ nhỏ hoặc ê ở mặt sau dái tai mà không rõ vì sao.
Chốt đĩa phẳng, chốt silicon mềm hoặc chốt vặn có đầu tròn giảm chuyện này rõ rệt, vì mặt tì vào da là mặt phẳng, rộng. Kim cắt vừa độ dày dái tai, không thò ra quá nhiều, cũng đỡ cấn. Huggie bản lề còn tốt hơn nữa, vì không có đầu kim chĩa ra sau; khoen ôm quanh dái tai và mọi bề mặt đều tròn.
Nếu bạn muốn đeo một đôi nụ suốt cả ngày lẫn đêm, đáng để nhờ thợ cắt kim cho vừa dái tai và đổi sang chốt phẳng. Việc nhỏ đó làm cho giấc ngủ đỡ khó chịu hơn nhiều so với đổi cả đôi bông tai.
Một lưu ý với chốt vặn: nó chắc nên ít rơi khi ngủ, nhưng nếu vặn quá chặt, dái tai bị kẹp giữa phần trang trí và chốt suốt đêm. Vặn tới khi vừa chạm là đủ, để dái tai còn chút khoảng trống khi bị ép vào gối.
Gối, tóc và những lần trở mình
Gối vỏ cotton dệt thô, gối len, chăn có sợi lỏng đều có thể móc vào ổ đá, chấu, móc câu. Trong lúc trở mình, một lực nhẹ kéo bông tai theo, lặp đi lặp lại cả đêm. Đây là kiểu kéo âm thầm làm lỗ dãn mà bạn không nhận ra. Vỏ gối lụa hoặc vải trơn mịn giảm ma sát, nhưng không thay được việc tháo những món dễ vướng.
Tóc dài là chuyện thứ hai. Tóc quấn vào khoen, vào bông thả khi bạn ngủ, sáng dậy gỡ ra rất dễ giật lỗ. Người tóc dài ngủ với bông tai có phần treo hoặc khoen nên buộc tóc lỏng lên cao, hoặc tốt nhất là tháo bông tai.
Bông tai rơi trong chăn gối cũng là cách mất bông tai phổ biến. Sáng dậy thay ga, giũ chăn, chiếc bông tai lăn đi đâu không biết. Nếu bạn đã đeo qua đêm, nhìn hai tai trước khi rời giường; thiếu một chiếc thì tìm ngay trong chăn gối, trước khi giũ.
Người ngủ chung giường với em bé cần thêm một lớp cẩn trọng: bông tai rơi trên giường là vật nhỏ trong tầm với của bé. Nếu bạn ngủ cạnh con nhỏ, tháo hết bông tai trước khi ngủ là lựa chọn an toàn nhất, kể cả với những đôi nụ rất nhỏ mà bạn quen đeo suốt ngày đêm.
Lỗ mới xỏ: làm theo hướng dẫn của nơi xỏ
Lỗ mới xỏ khác hẳn lỗ đã lành. Trong giai đoạn đầu, nơi xỏ thường dặn giữ nguyên bông tai ban đầu, kể cả khi ngủ, để lỗ không bị khép lại hay tổn thương do tháo lắp. Bông tai đầu tiên thường được chọn có kim dài hơn bình thường để chừa chỗ cho dái tai sưng nhẹ, và có chốt giữ chắc.
Khi ngủ với lỗ mới xỏ, cố gắng nằm nghiêng về phía không xỏ hoặc nằm ngửa; một số người dùng gối có lỗ giữa để tai không bị ép. Không xoay bông tai liên tục, không tháo ra sớm để thay kiểu khác. Thời gian lỗ lành và cách vệ sinh cụ thể phụ thuộc vào nơi xỏ và cơ địa từng người, nên làm theo hướng dẫn họ đưa và hỏi lại khi không chắc.
Nếu lỗ mới xỏ sưng đỏ nhiều, nóng, đau tăng dần hoặc chảy dịch đục, đó là lúc cần gặp bác sĩ, không tự xử lý tại nhà.
Trẻ em và người lớn tuổi đeo bông tai qua đêm
Với trẻ đã xỏ lỗ, đặc biệt trẻ nhỏ, bông tai đeo qua đêm nên là loại nhỏ, liền khối, chốt chắc như chốt vặn, mặt sau phẳng. Trẻ ngủ hay lăn, hay đưa tay lên tai; chốt bướm lỏng có thể bị tháo ra và trẻ có thể cho vào miệng. Người lớn nên kiểm bông tai của trẻ vào buổi sáng: đủ hai chiếc, đủ chốt, lỗ không đỏ.
Người lớn tuổi thường đeo một đôi bông tai suốt ngày đêm nhiều năm liền, vì tháo ra đeo vào khó với tay run, mắt kém. Thói quen đó ổn nếu bông tai nhẹ và lỗ còn khoẻ. Nhưng mô dái tai ở tuổi cao mỏng và kém đàn hồi hơn, nên một đôi nặng đeo cả đêm dễ làm lỗ dài ra. Đổi sang huggie nhẹ hoặc nụ nhỏ chốt phẳng là cách giữ thói quen mà an toàn hơn.
Con cháu có thể giúp ông bà, cha mẹ vệ sinh bông tai mỗi tuần, nhìn hộ mặt sau dái tai, và đổi chốt mới khi chốt cũ đã lỏng. Đó là những việc nhỏ người lớn tuổi khó tự làm nhưng tránh được nhiều chuyện về sau.
Giữ lỗ sạch khi đeo bông tai liên tục
Bông tai đeo suốt ngày đêm tích tụ cặn xà phòng, dầu gội, mồ hôi và tế bào da quanh kim. Vài việc định kỳ giúp lỗ khoẻ:
- Mỗi tuần một lần, tháo bông tai ra. Rửa tay sạch trước khi làm.
- Rửa kim, chốt và mặt sau bông tai bằng nước ấm với một chút xà phòng dịu, chải nhẹ bằng bàn chải mềm, tráng sạch, lau khô.
- Lau nhẹ quanh lỗ tai bằng khăn sạch ẩm, rồi lau khô.
- Nhìn lỗ: có đỏ, sưng, có cặn bám không. Lỗ bình thường thì đeo lại.
- Đeo lại bông tai khi cả lỗ và kim đều khô.
- Thay chốt silicon nếu đã ngả màu; kiểm chốt bướm còn ôm chặt không.
Đừng dùng cồn đặc, nước tẩy, kem đánh răng hay các hoá chất mạnh lên lỗ tai hoặc lên bông tai có đá; chúng có thể làm khô da và hỏng bề mặt trang sức.
Dấu hiệu nên ngưng đeo qua đêm
Vết hằn hoặc đỏ sau tai mỗi sáng. Chốt hoặc đầu kim đang cấn. Đổi chốt phẳng, cắt kim, hoặc tháo bông tai khi ngủ.
Ê, đau âm ỉ ở dái tai. Bông tai đang bị ép hoặc kéo. Cho tai nghỉ vài đêm không đeo.
Lỗ dài ra. Lỗ hình giọt, nụ chúi xuống đáy lỗ là dấu hiệu dãn; ngưng đeo bông tai qua đêm, giảm món nặng.
Ngứa, đỏ, có dịch. Có thể là kích ứng hoặc nhiễm trùng. Tháo bông tai, giữ sạch và hỏi bác sĩ nếu không đỡ hoặc nặng hơn.
Bông tai bị cong, méo sau đêm. Bông tai đang bị đè; tiếp tục đeo thì sớm muộn sẽ gãy kim hoặc móp khoen.
Ngủ không sâu vì vướng víu. Nếu bạn hay tỉnh giữa đêm vì cảm giác cộm ở tai, hoặc phải chỉnh tư thế để tránh đè lên bông tai, cái giá của việc đeo qua đêm đã lớn hơn cái tiện. Một đôi nụ rất nhỏ hoặc không đeo gì khi ngủ là đủ.
Một chỗ cất cạnh giường
Thói quen tháo bông tai mỗi tối dễ duy trì hơn nếu có chỗ cất sẵn:
- Một đĩa nhỏ có thành cao hoặc hộp có nắp trên tủ đầu giường, chỉ dùng cho bông tai.
- Chốt cắm ngay vào kim khi tháo ra, để chốt không lăn mất.
- Mỗi đôi một ô nếu bạn hay đổi nhiều đôi, để không lẫn chiếc này với chiếc kia.
- Không để trên bồn rửa mặt, vì đây là nơi bông tai rơi vào ống thoát nước nhiều nhất.
- Tránh xa tầm tay trẻ nhỏ và thú cưng; bông tai nhỏ là vật trẻ có thể nuốt.
Sáng ra, đeo lại sau khi đã rửa mặt, chải tóc, thay áo xong; như vậy bông tai đi qua ít va chạm nhất trong ngày.
Khi đi du lịch, mang theo một hộp nhỏ có ngăn riêng cho việc này. Đầu giường khách sạn lạ là nơi bông tai bị bỏ quên nhiều nhất, nên trước khi trả phòng, nhìn lại hộp đã đủ đôi chưa.
Câu hỏi thường gặp
Đeo bông tai ngủ có bị gì không?
Với nụ nhỏ chốt phẳng hoặc huggie, nhiều người đeo qua đêm mà không gặp vấn đề. Bông tai to, dài, khoen lớn hay chốt có đầu kim nhọn dễ gây cấn, vướng, kéo dãn lỗ và rơi mất. Thấy đỏ, đau hay lỗ dài ra thì nên tháo khi ngủ.
Huggie có đeo ngủ được không?
Thường được, vì huggie ôm sát dái tai, khép bằng bản lề, không có chốt rời và không có đầu kim chĩa ra sau. Huggie bản quá rộng hoặc có đá nhô cao có thể vẫn cấn khi nằm nghiêng; thử một đêm và để ý cảm giác buổi sáng.
Lỗ tai mới xỏ có phải đeo bông tai khi ngủ không?
Thường là có, vì nơi xỏ hay dặn giữ nguyên bông tai ban đầu trong thời gian lỗ lành để lỗ không khép hay tổn thương. Thời gian cụ thể và cách vệ sinh nên theo đúng hướng dẫn của nơi xỏ.
Ngủ dậy thấy sau tai đỏ, ê là sao?
Thường do chốt hoặc đầu kim cấn vào da khi nằm nghiêng. Đổi sang chốt phẳng hoặc silicon, nhờ thợ cắt kim cho vừa, hoặc tháo bông tai khi ngủ. Nếu đỏ, đau kéo dài hoặc có dịch, hỏi bác sĩ.
Có nên đeo khoen tròn khi ngủ không?
Khoen nhỏ ôm sát có thể được, nhưng khoen cỡ vừa và to nên tháo. Khoen bị đè méo, nhất là khoen rỗng, vướng tóc và gối, và kéo lỗ khi bạn trở mình. Khoen rỗng bị móp rất khó sửa phẳng lại.
Đeo bông tai liên tục thì bao lâu nên vệ sinh?
Khoảng mỗi tuần một lần, tháo bông tai ra, rửa kim và chốt bằng nước ấm với xà phòng dịu, lau quanh lỗ, lau khô rồi đeo lại. Thấy cặn bám nhiều, mùi lạ hay lỗ đỏ thì vệ sinh thường hơn và theo dõi.
